Crítica

El futuro empezó ayer

Unha vida sen interese

Manuel Xestoso

IMG_4391
Foto: Laura Míguez

 

Empoleirados nas maiúsculas das Artes, as Ciencias ou a Política, tendemos a non prestarlle moita atención ás vidas sen interese. E, non obstante, a vida propende a presentarse con moitas menos maiúsculas que a escritura: cando reparamos niso, decatámonos de que as vidas sen interese adoitan conformar a materia coa que se moldean as Artes, as Ciencias e a Revolución, que é outra forma de denominar a Política. Fidel Castro (con perdón) asegurou unha vez que os que non tivesen fe no ser humano non podían chamarse revolucionarios a si mesmos. Marco Canale demostra, con El futuro empezó ayer, que si o é.

Mirando ao que ten máis a man –a familia, os amigos– Canale comproba que non son só os poderosos os que posúen un Corazón de León. Que a humildade é o suficientemente complexa como para que as relacións de poder problematicen a convivencia ata extremos dolorosos. Que todo iso ten a ver coa política, porque a política só ten xustificación cando o seu propósito é acabar coa dor.

Hai un segredo de familia escuro, un intento de atopar iso que chamamos a “verdade”. E hai o recoñecemento de que esa verdade é unha construción social que precisa consensos e complicidades para ser operativa. Todo se presenta a través dunha representación que se representa a si mesma, dun xogo entre o dito e o silenciado, dun vaivén entre o real e o imaxinado. A memoria non é neutral: hai que forzala a descubrir as súas trampas.

A consistencia está, nesta función, do lado dun autor que é quen de contar en clave de sainete sen renunciar á traxedia. Non recorre á épica, pero si insiste na excepcional nobreza das loitas diarias da xente que chamamos común. Ou sexa, todos nós. A frase é un vehículo para levar adiante a narración, pero tamén un disfrace que só amosa a súa grandeza cando xa envolveu ao espectador no seu relato de vidas sen interese. Porque Canale esixe a atención do público, a súa implicación nesa dor e nesa alegría que transmite e homenaxea.

E atrévese ao que se atreven todos os revolucionarios: a imaxinar un porvir que talvez non é moito mellor que o presente, pero si máis equitativo. Atrévese a imaxinar unhas tristezas que xa non o serán tanto porque xa non procederán da inxustiza, senón da natural impredicibilidade dos elementos. Imaxina un futuro no que os conflitos se superan sen necesidade de vinganza. E faino remexendo nunhas contradicións que son persoais, pero que teñen o seu reflexo no mundo que habita, que habitamos.

Ás veces son as vidas sen interese as que cuestionan os valores que nos impón unha sociedade que tende a ignoralas. A mensaxe podería ser dunha inxenuidade decepcionante se todo se reducise as palabras: “Sen amor, nada ten sentido”. Mais a función vai máis alá dun cándido exercicio escénico sobre un episodio familiar: é unha declaración de intencións que explica por que ese antigo vicio de contar unha historia dende un escenario pode ser o detonante dunha revolución. Algúns historiadores cren que a representación de As vodas de Fígaro foi a faísca que prendeu o lume da Revolución Francesa: non sabemos se en Ourense rodarán cabezas, pero este cronista pode certificar que rodaron moitas bágoas. E iso, nestes tempos, xa é un comezo.

 

El futuro empezó ayer de Marco Canale
Dramaturxia, interpretación e dirección: Marco Canale
Asesoría na dramaturxia: Gabino Rodríguez
Asesoría na dirección escénica: Elvira Onetto
Creación musical: Camila Ibarra e Marco Canale

Festival Internacional de Teatro de Ourense. Teatro Principal, 9 de outubro de 2015.

 

 

 

Ficha artística

Compartir

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email

PUBLICIDADE

PUBLICIDADE

PUBLICIDADE

Deixar un comentario

Subscríbete

Recibe as novas, artigos, entrevistas e contidos da Erregueté para que non perdas unha!