Os últimos artigos de...

Peter Brook

Peter Brook n’O espazo baleiro

O espazo baleiro, aquel texto do que tanto aprendemos, nunca estivo tan cheo, grazas á intercesión do seu autor, nesa concepción na que o teatro pode ser cando hai conexión de enerxías, pensamentos, imaxinacións e emocións. Un xogo que nos expresa e que expresa as inquedanzas que nos habitan. O espazo baleiro de ruídos e adobíos innecesarios, que non permiten a concentración e o florecemento da acción, como entidade humana, en colaboración, que abre cuestións na procura do inalcanzable sentido. Pero nin esta nin a enerxía se crean nin se destrúen, por iso as que abriu Peter Brook continúan.

'Yellow Lemon' de Xián Martínez Miguel. Fotos: Guillaume Guardia e Máxime Còte.

Danza cítrica

Ese amarelo do vestiario, composto por traxes de baño, camisas floridas, bermudas, etc. vai alén da cor cara a unha danza cítrica, na que os matices críticos son como un resaibo no fondo do padal, sen impoñerse nunca ao goce exultante do baile. Unha danza cítrica fresca e vitamínica, que se bota en falta nos escenarios galegos.

Detalle da instalación sonora, realizada polo alumnado da ESAD de Galicia. Foto Afonso Becerra

Gurús nas aulas

O perfil de profesor “gurú”, na miña opinión, é perigoso e pode prestarse ao abuso. Penso que o coñecemento baséase no respecto, a confianza, o esforzo, a constancia, o traballo, o gusto, a escoita e, sobre todo, na estimulación dunha conciencia crítica. Todas as persoas ignoramos máis do que sabemos e, por tanto, non vexo ningún motivo para alimentar endeusamentos.

Alfonso X o sabio. Real Academia da Historia

As conmemoracións mandan

“Entre as colegas das artes escénicas, tan dependentes, por lóxica, do diñeiro público, as efemérides convértense nunha especie de condición ou garantía de traballo”

Constantes do porvir

Da danza ás ‘Constantes do porvir’

“É importante que se escriba sobre danza, sobre teatro, sobre circo, sobre calquera modalidade escénica ou sobre calquera experiencia artística que as hibride”.

Marta Alonso Tejada en 'Nina Ninette' da Cía. Traspediante.

O Día de

“Un pobo sen danza non é un pobo, é unha miseria. Un pobo e unha cultura que marxina a danza, anque sexa sen decatarse de que a marxina, fica empobrecido, por moita literatura, moito turismo ou moita industria que teña”.

Valentín Varela e colegas do teatro amador no obradoiro de Creación escénica e dramaturxia. I Xornada Formativa do Teatro Amador Galego da FETEAGAL

Profesións e afeccións

“Teimo en pensar que as actrices e actores, por exemplo, pertencen a un sector profesional que, dalgún modo, forxa un carácter especial. Unha personalidade relacionada coa empatía, coa capacidade de poñerse nos zapatos dos demais, coa resiliencia e a resistencia.”

King Lear Banishing Cordelia, c. 1784-1790, Johann Heinrich Füssli, Toronto, Art Gallery of Ontario.

Mudarmos o panorama

Supoño que se entende que abrir un teatro de martes ou mércores a domingo é un gasto e non un investimento. Porque hoxe queremos igualar as obras artísticas, os espectáculos, a calquera produto funxible de consumo. E nesa equiparación, se cadra, efectivamente, as artes vivas, algunhas de formatos que requiren da proximidade e non da masa, non resultan rendibles economicamente. Iso si, despois eses mesmos concellos, deputacións e outros organismos de goberno e xestión, non lles importa gastar noutras cousas nas que os cartos si que se perden.

Imagem enviada por Artistas Unidos de Lisboa.

O Jorge Silva Melo

Porque é que a morte do Jorge Silva Melo me impressionou tanto? Era uma pessoa muito amável e muito aberta para conhecer por quem se aproximava dele. Um homem generoso. À sua olhada curiosa e meiga somava-se aquela voz profunda e sincera, aquela maneira de falar, olhos nos olhos, tão certeira e atenta. Nas minhas visitas a Lisboa vai faltar-me algo muito importante!

Susan Sontag en Saraxevo en 1993, retratada por Annie Leibovitz.

A guerra e o teatro

Os réximes autoritarios e as guerras, independentemente da época, sempre atenazaron a cultura e a educación. Esta é a demostración máis evidente do enorme poder que ambas teñen para moldear a poboación. Habería que engadir tamén os medios de comunicación.

'La Liberté guidant le peuple' (1830) de Eugène Delacroix.

O conto do progreso

A ausencia de progreso, no que atinxe ao pensamento, á política e aos xeitos de vivir en común e de relacionarnos entre nós e co planeta, resúltame incrible. Faime pensar que o mundo non ten sentido ningún. Como se pode concibir un mundo con sentido sen que a sociedade aprenda dos seus erros, da educación, das artes, das ciencias para progresar e mellorar?

Un momento da actuación de Tanxugueiras no Benidorm Fest. Foto de Rocío Cibes.

Falar todo o mundo do mesmo

Entre a rebelión contra termos que falar todo o mundo do mesmo, e o clamor popular contra a decisión dun xurado da televisión española de deixar fóra o primeiro e exitoso tema que se presentaba en lingua galega para ir a Eurovisión.

Il Dottor Balanzone della Commedia dell'Arte. Tiziano G.

Títulos, titulite e confusionite

O colectivo dedicado ás artes escénicas, sobre todo á creación e investigación práctica, non adoita darlle prioridade ou importancia aos títulos e méritos que a oficialidade determina. Non obstante, de aí a que non nos importe a discriminación histórica, sufrida polos estudos no ámbito das artes escénicas, hai unha diferenza.
No BOE do 1 de xaneiro de 2022, determínase que o Título Superior de Arte Dramática, “correspondente á ordenación educativa derivada da derogada Lei Orgánica 1/1990, de 3 de outubro”, LOGSE, e o Real Decreto 754/1992, do 28 de xuño, que establecía os aspectos básicos do currículo das ensinanzas superiores de arte dramática, corresponde ao nivel 3, Máster, do MECES.
O Título Superior de Arte Dramática, dos planos de estudos posteriores, correspóndense co nivel 2, Grao, do MECES.

ESAD de Galicia, en Vigo. Eduardo Irago Fotografía.

O título alén da titulite

O sábado 1 de xaneiro de 2022, o Boletín Oficial do Estado inaugurou o ano novo publicando a Resolución do 23 de decembro da Secretaría Xeral de Universidades, sobre un Acordo do Consello de Ministros do 7 de decembro, polo que se determina que o Título Superior de Arte Dramática, en todas as súas especialidades, se corresponde co nivel 3, Máster, do Marco Español de Cualificacións para a Educación Superior, que, á súa vez, se corresponde co nivel 7 do Marco Europeo de Cualificacións. Noutras palabras, as persoas que temos o Título Superior de Arte Dramática, en calquera das súas especialidades, temos, a partir de agora un título de Grao (antes chamado Licenciatura) e de Máster. Noutras palabras, a titulación de catro anos que, en Galiza, expide a Escola Superior de Arte Dramática é unha titulación de Grao e Máster con validez, desde agora, en toda Europa.

Detalle do cartel para o Festival Internacional de Teatre de Sitges. Obra de Isaac Díaz Pardo.

Homenaxe a Manuel Lourenzo

Palabras de agarimo e admiración para Manuel Lourenzo, no día en que a federación de asociacións culturais Galiza Cultura celebra unha grande homenaxe ao dramaturgo do Valadouro no Teatro Rosalía de Castro da Coruña.

Teatro Municipal Sá de Miranda. 5º Festival de Teatro de Viana do Castelo. Foto de João Grisantes

Cárcere | Damas da noite

Novembro trouxe o 5º Festival de Teatro de Viana do Castelo, organizado pelo Teatro Municipal Sá de Miranda (TMSM) e a companhia residente nele, o Teatro do Noroeste – Centro Dramático de Viana. No dia 17 de novembro houve dois espetáculos muito diversos a refletir sobre liberdade, ‘Cárcere’ de Vinícius Piedade e ‘Damas da noite. Uma farsa de Elmano Sancho’.

Ilustración de Isaac Díaz Pardo

Encher os teatros

A importancias de apoiar e coidar as publicacións que se ocupan da difusión e o coñecemento das artes escénicas, cando os teatros e auditorios invisten diñeiro en publicidade.

Obra de Antón Pulido para o cartel dos XLIV Premios da Crítica de Galicia 2021

Premio da Crítica

A erregueté | Revista Galega de Teatro recibiu o Premio da Crítica 2021 en Artes escénicas polo seu número 100. E eu imaxino que ese prestixioso premio é un recoñecemento á revista en xeral e a todas as persoas que lle dedicaron e lle dedicamos tempo (vida). Así que ese galardón correspóndelle ao milleiro de colaboradoras e colaboradores que, desde hai 39 anos, desde os oitenta até a actualidade, fixeron e facemos posible que exista unha publicación destas características.

Born

Volver ao Born de Teatre

A vinculación a lugares e a persoas fainos o que somos. E hai lugares e persoas benéficos para o ser. Ese é o caso do Cercle Artístic de Ciutadella (Menorca). Neste caso un grupo de xente filántropa e voluntarista que mantén, con esmero, o premio para textos teatrais máis valorado do Estado.

Concesión

Canto vale unha concesión?

Vou escribir aquí sobre algunha directora e algún director de escena que coñezo que, para poder facer algo, ou sexa, para poder traballar, tivo que ir facendo concesións respecto aos seus valores, ideolóxicos e estéticos, no eido da creación. Evidentemente, isto podería facerse extensivo a calquera outra persoa que para exercer a súa profesión teña que ceder en certos aspectos, nomeadamente naqueles que singularizan o que e o como.

Estampa de Circo. 1974. Luís Seoane

Francisco Pillado Maior e o teatro

Non son as cousas nin os bens materiais o que permanece, son os feitos e os bens inmateriais. “Car la mort et les choses sont liées, car la mort e la matière morte ne font qu’un: comme le dit si magnifiquement Bossuet: Tout ce qui se mesure périt”, como escribe o dramaturgo Valère Novarina (Porque a morte e as cousas están ligadas, porque a morte e a materia morta son unha, como o di magnificamente Bossuet: Todo o que se mesura perece). O que quero compartir aquí non se pode medir, nin pertence ao ámbito do que caduca, do que se compra ou do que se vende, vai alén das modas e das tendencias. Quero tentar describir o legado vital que nos deixa un ser excepcional, con quen tiven a sorte de compartir algunhas teimas e algúns momentos inesquecíbeis. Trátase de Francisco Pillado Maior (1941-2021).

Discurso sobre o filho-da-puta. Teatro da Rainha. Foto de Paulo Nuno Silva

Discurso sobre o filho-da-puta

A congregação teatral na qual participamos ajuda-nos, com humor e sarcasmo, não só a reconhecer as diversas feições do filho-da-puta, mas também a ficar mais cientes doutras, das quais, se calhar, ainda não tínhamos notícia. Aliás, até colabora em nos fazer duvidar se esse nosso apreço pelas preocupações da vida, ou, às vezes, a aceitação do sacrifício, não será um sintoma do vírus.

Multitarefa

A cuestión é que ningún profesional das artes escénicas, en Galiza, pode conseguir que o seu traballo funcione limitándose ás competencias exclusivas do seu perfil laboral e a un horario xusto.

Molly Bloom

Molly Bloom

Um dos feitos da revolução feminista foi tirar a mulher do âmbito restrito do doméstico e fazer com que ocupasse lugares públicos, na ciência, na política, nos âmbitos académicos e do trabalho. Até nas artes, as mulheres ocupavam um lugar secundário, pensemos, por exemplo, na história do teatro e no escasso rol de encenadoras, no que diz respeito ao cânone de encenadores que marcaram tendência. Um facto está relacionado com o outro. Neste sentido, a personagem de Molly Bloom, no último capítulo do Ulisses (1922) de James Joyce, intitulado “Penélope”, acomete uma transgressão.

Recibe a túa revista en papel Erregueté na casa

Por 20 euros ao ano recibirás dous números da revista con artigos, reportaxes, textos teatrais...