Crítica

A 20 de novembro

O espectador como acusado

 | Manuel Xestoso |

A 20 de novembro/ Natasha Lelenco

 

A escola é a institución encargada de socializar ao individuo, de inculcarlle os valores que, supostamente, deberán rexer o trato cos seus semellantes. Pero, na sociedade capitalista contemporánea, tamén é o escenario da colisión entre dous patróns para se enfrontar co mundo. Por unha banda, os principios que se predican, altruístas e solidarios. Pola outra, os que realmente presiden as relacións entre os individuos: o afán de lucro e a competitividade. Esa contradición conduce inevitablemente a unha duplicidade que, no mellor dos casos, desemboca en hipocrisía; no peor, nunha violencia que, con demasiada rapidez, denominamos “gratuíta”. Mais non hai que esquecer que no capitalismo nada é gratis.

O protagonista de A 20 de novembro é un adolescente, Sebastian Bosse, que pretende impugnar esa incoherencia que domina o medio no que se desenvolve e que, en consecuencia, se ve enleado nunha marfallada de reflexións reiterativas e labirínticas que o conducirán a provocar un masacre, disparando indiscriminadamente contra os alumnos e profesores do seu antigo instituto. Asistimos ao seu intento de explicar o que vai facer, dos seus motivos, das súas frustracións. É un monólogo, pero adquire forma de diálogo imposible entre o protagonista e as súas pantasmas.

O conflito entre o individuo e a sociedade é aquí o enfrontamento entre o actor e o público. O primeiro diríxese directamente ás persoas que están sentadas nas butacas, buscándolles a mirada, atribuíndolles un papel no seu drama, interrogándoos sobre a parte de responsabilidade que lles toca na traxedia que se vai desenvolver. Os espectadores da peza transfórmanse en interlocutores silandeiros que non fan máis que acrecentar a consternación do rapaz e reafirmar a súa acusación; representantes desa comunidade que mira para outro lado cando se sinala a incongruencia fundamental que sustenta as súas vidas.

O teatro ten un gran poder de persuasión cando traballa dende a empatía, e esa é a estratexia que escolle o autor para devolverlle a humanidade a un personaxe que habitualmente é presentado como anomalía. O seu deambular polo límite que separa a lucidez da loucura non disimula a extrema sensibilidade que o guía. O seu ofuscamento non lle impide atopar pistas elocuentemente reveladoras das obsesións da sociedade de consumo: como cando denuncia que as palabras máis usadas nela son eu e coca-cola.

Non obstante, é unha posta en escena que o fía todo a interpretación a que contribúe a librar o texto do risco da obviedade. João Pedro Mamede sitúase nun terreo situado entre unha sinceridade case infantil e unha frialdade clínica e analítica, e dota así o discurso da carga de veracidade que precisa para golpear as conciencias sen caer no didactismo.

A deserción de Sebastian Bosse preséntase cunha lóxica esmagadora que non somos quen de desmontar. Cando vai acabar a función, o protagonista pregunta se alguén quere dicir algo antes de que comece a matanza: o silencio do público reflexa o dunha sociedade perplexa e inhabilitada ante a dor que provoca.

 

Foto: Natasha Lelenco | MIT

A 20 de novembro de Lars Norén
Compañía: Artistas Unidos (Portugal)
Dirección: Francis Seleck
Elenco: João Pedro Mamede

Mostra Internacional de Teatro de Ribadavia, 21-07-2014
 

Ficha artística

Compartir

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email

PUBLICIDADE

PUBLICIDADE

PUBLICIDADE

Deixar un comentario

Subscríbete

Recibe as novas, artigos, entrevistas e contidos da Erregueté para que non perdas unha!