Crítica

Tijuana

O salario mínimo desde o sofá

| Camilo Franco |
| Foto: Manuel G. Vicente |

 
O concepto salario mínimo defínese máis polo adxectivo que polo sustantivo. É mínimo a palabra que marca a verdadeira natureza do asunto ao tempo que nos deixa diante desas verdades perversas da linguaxe e a práctica política. O que naceu como un dereito acaba reconvertido nunha condena. O salario mínimo tería o cometido de garantir un soldo que permita vivir. Pero cando se fixa á baixa, o que garantiza é a miseria. É a perversión que lle dá á palabra cambio un campo semántico sempre positivo ou que define mellora económica independentemente de como lle vaia á poboación.

Para a compañía Lagartijas tiradas al sol hai unha relación directa entre tamaño do salario mínimo e calidade da democracia nun país e con ese ánimo demostrador converte Tijuana na evidencia de para canto dá o salario mínimo nesa cidade mexicana, de cales son os límites da existencia, as marxes de manobra e o horizonte que se pode apreciar cando se gañan pouco máis de 3 euros por día, cando ao final de mes consegues liberar 1,5 euros ou cantidade similar que está por debaixo de que ninguén aquí considera mínimo. A compañía esquiva o cinismo porque sabe que quen observa perturba o observado e que ninguén quere sacrificar as súas comodidades ao empirismo total. A inmersión de quen se fai pasar por traballador de salario mínimo en Tijuana está feita por alguén que coñece outras calidades na vida diaria, por alguén que considera que a supervivencia é un problema a redimir non a súa circunstancia normal de vida. A compañía exhibe a inmersión e o mecanismo para chegar a ela. Ofrece a narración e o método empregado para contala. Nos dous casos quere ser verosímil, no segundo caso incluso é irónica. A distancia entre clases non se reduce, a aproximación dos acomodados sempre acaba en estética.

A inmersión ten forma de diario, de confesión, entre perplexa e resignada. Con certa nostalxia sacrificada, porque quen está aceptando pasar pola circunstancia temporal en malas condicións non pode deixar de lembrar que é outro, que está aí, traballando na maquila, pero non por supervivencia senón por vontade de saber ou contar. Lémbrase a si propio a cada pouco que el non forma parte directa dese fracaso. Máis como se el formase parte dos redentores. E nesta condición, a do observador que descende de clase a obra adquire unha segunda condición de testemuña: a da imposibilidade de cambiar verdadeiramente de condición. Esa mesma imposibilidade do actor de ser por completo o personaxe que interpreta. A existencia desa barreira invisible pero sólida que deixa a uns dunha beira e a outros da outra. Esa distancia que Occidente interpreta tan ben no manexo da retórica e que estes días ten como referente a pracidez de Dinamarca e a súa acollida a cambio de expropiación. Esa dobre vara de medir que asegura con neoliberal convicción que a propiedade privada é un valor sagrado para logo non respectarllo a quen chega pola porta. Esa é a mesma contradición de querer saber como se vive co salario mínimo e volverse un mes antes porque se ten unha dor de costas.

É máis fácil conmover o corazón dos occidentais que as súa tarxetas bancarias. É máis fácil ser deus que pobre. Quizais por iso non nos falta discurso para explicarnos o que sucede pero nos falta acción para que deixe de suceder. Europa pensa sentada no sofá. E hai unha parte de comodidade pero hai outra que claramente disimula unha pregunta: para que nós vivamos ben unha parte do mundo ten que vivir mal? O que vén despois da pregunta é, sexa cal sexa o argumento, unha grandísima forma de hipocresía por chamalo dun xeito educado.
 
Tijuana de Lagartijas tiradas al sol
Autoría: Gabino Rodríguez
Dirección: Lagartijas tiradas al sol
Elenco: Gabino Rodríguez.

Festival Escenas do Cambio, Santiago de Compostela, 28 de xaneiro de 2016. Estrea Mundial.

 

Ficha artística

Compartir

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email

PUBLICIDADE

PUBLICIDADE

PUBLICIDADE

Deixar un comentario

Subscríbete

Recibe as novas, artigos, entrevistas e contidos da Erregueté para que non perdas unha!