Crítica

Insulto ao público

O texto e o contexto

| Manuel Xestoso |

 

Insultos
Foto: Manuel G. Vicente

 

Existe o texto e existe o contexto. Ás veces o texto di unha cousa e o contexto di outra. Non hai máis que fixarse nas consecuencias dun chiste contado en twitter para decatarse de que a falta de contexto pode conducir a lecturas equivocadas. A mesma frase ten un significado nun lugar e o oposto noutro: por iso sempre resulta relevante ver en que condicións nos manifestamos.

Insulto ao público é un texto dirixido a unha sociedade que xa non existe e que, xa que logo, é difícil de ofender. A súa ironía dispara contra unha burguesía que entende a cultura coma un atributo de clase, e trata de inducir reflexións sobre a linguaxe e sobre a escena que talvez xa non resultan tan procedentes agora coma hai cincuenta anos, cando se estreou. Digamos que o contexto xa non é o mesmo.

Ou si. Porque o contexto pode manipularse. Porque o texto de Handke aínda mantén a súa capacidade de provocar cando é declamado por un grupo de adolescentes ante un público formado fundamentalmente por adultos. Vivimos nuns tempos en que a sociedade, teoricamente, se preocupa moito polos adolescentes. Pero que moi poucas veces lles cede a palabra. O paternalismo é preocuparse por un segmento da sociedade sen deixar que os seus compoñentes se expliquen. O que a alta burguesía dos anos sesenta facía coa cultura. O que os adultos de hoxe facemos cos adolescentes.

De aí que o contexto creado axude a que as palabras de Handke adquiran un significado novo e, non obstante, igual de insolente. Os rapaces e rapazas fan súas as palabras do autor, pero ao seu xeito: desafiando as convencións que os etiquetan como cidadáns sen voz nin voto. Retando ao propio texto a que se poña da súa parte: a que explique que o paternalismo non é o camiño correcto cara ao entendemento.

Móstranse a si mesmos adaptando a escena á súa contorna inmediata, que non consiste só en música pop e whatsapps –como o tópico pretende– senón, sobre todo, nun desexo de ser escoitados sen mediacións que atopa en Handke o colaborador ideal. Por iso xogan a ser el, a parodialo, a recrear a súa figura; para apropiarse do seu descaro e da súa irreverencia.

O teatro é un ritual que xoga a ser realidade. Propiciando a reflexión sobre o xogo, podemos chegar a algunhas conclusións sobre a realidade. E a montaxe dirixida por Borja Fernández e Uxía Vaello deixa o xogo espido ante unha realidade que emerxe das palabras dos actores: o que se pretendía un cuestionamento estético acaba por transformarse nunha acusación ética.

Aí están eles, os actores e actrices lembrándonos que son teatrais só porque están falando nun teatro pero que, ao mesmo tempo, forman parte dunha trama moi real na que todos somos cómplices e da que ninguén pode saír sen a participación dos outros. Lembrándonos que aínda existe moito paternalismo operando baixo a máscara do desvelo. Lembrándonos, en suma, que ese é o contexto: a realidade existe e non sempre é tan amable como aos espectadores nos gustaría que fose.

 

Insulto ao público de Peter Handke
Dirección e dramaturxia: Borja Fernández e Uxía Vaello
Creación e interpretación: Andrés Negueruela, Ángel García, Carlota Barrenetxea, Elena Ferreiro, Joaquín Serrano, Lia Clementina Vilas, Marcos Álvarez, Marta Casais, Martín Bussolari e Pablo Sangó
Iluminación e vídeo: Laura Iturralde
Espazo sonoro: Borja Fernández
Vestiario: Uxía Vaello
Traducción: Catuxa López Pato e Sabela López Pato

Festival Escenas do cambio. Santiago de Compostela. 4 de febreiro de 2016.

 

 

 

 

Ficha artística

Compartir

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email

PUBLICIDADE

PUBLICIDADE

PUBLICIDADE

Deixar un comentario

Subscríbete

Recibe as novas, artigos, entrevistas e contidos da Erregueté para que non perdas unha!

erregueté en papelSúmate ao movemento #erreguelove!

Por só 20 euros ao ano recibirás dúas revistas coa edición de textos dramáticos