Crítica

Filhos do retorno

Silencios: miradas dos fillos, memorias dos pais

| Vanesa Sotelo |

 
[Filhos do retorno acaba de exhibirse no Teatro Nacional Dona María de Lisboa: con este motivo, recuperamos esta crítica, publicada no nº 92 da erregueté e escrita co gallo da súa estrea no FITEI do Porto.]
 
Filhos do retorno é o proxecto da compañía portuguesa Teatro do Vestido que nace a partir da memoria e os recordos de persoas cuxos familiares próximos viviron en África no período colonial portugués anterior ao 25 de abril de 1974. Con este traballo estreado no Teatro Campo Alegre durante o FITEI de Porto, a creadora Joana Craveiro continúa coa evolución natural do espectáculo unipersoal Um museu vivo de memórias pequenas e esquecidas para continuar abrindo a memoria e cuestionando os silencios da historia, sinalando os claroscuros dun pasado colonial que atravesa a convivencia dun presente cheo de matices.

Se en Um museu vivo de memórias pequenas e esquecidas Craveiro se centraba na historia de Portugal na península, neste Filhos do retorno a creadora lusa pasa a organizar unha mirada novamente complexa coa exposición de diferentes historias por parte dos cinco intérpretes que, en primeira persoa, recompoñen a experiencia das súas familias nas que foran provincias ultramarinas. Angola, Mozambique, Cabo Verde ou a Goa son os os territorios que percorre a proposta e desde os cales asistimos ás dificultades do regreso e da adaptación a unha sociedade á que os protagonistas pertencían pero cuxa paisaxe lles era allea.

Con rigor e intensidade, Joana Craveiro dispón un traballo intelixente e arriscado, intenso e enérxico. A vitalidade que Craveiro habitúa desprender en escena como marca persoal é transferida neste espectáculo ao elenco formado por Marina Alburquerque, Cláudia Andrade, Lavínia Moreira, Daniel Moutinho e Rafael Rodrigues. Nun procurado equilibrio entre a exposición distanciada e a implicación do persoal, as personaxes-intérpretes comparten o seu material máis singular xunto cun vasto volume de información sociohistórica transformadas en perfectos alter-ego de Craveiro. O quinteto actoral asume o vertixinoso dicir, entre o lúdico desexo de compartir e a enérxica vontade de cuestionar, entre a defensa convencida do traballo comprometido e a implicación coa historia propia e a colectiva. É así, entre a defensa da herdanza e o seu cuestionamento, como Filhos do retorno se transforma no espazo vivo de documentación, información e reconstitución que ás veces é o teatro; que ofrece o teatro de Joana Craveiro.

A produción de Teatro do Vestido parte do individual para avanzar cara ao o universal. O espectáculo parte da íntima distancia do familiar para ampliarse cara a distancia do social. O público asistente, dividido en grupos, distribúese ao redor de varias mesas onde cada un dos intérpretes se encargan de compartir o propio material: nel, as raíces africanas e hindús mestúranse coas europeas; nel, o detalle máis persoal deseña o marco desde o que lanzar a mirada sobre o mundo. Unha vez efectuada a presentación, o conxunto de espectadoras toma un lugar no espazo no que aparecen repartidas as diferentes mesas e as pantallas desde as que podemos ver ampliado o denso capital bibliográfico, discográfico e fotográfico que posúe o proxecto e que debuxa unha época que Craveiro somete a disección desde a escena.

Nun ritmo incesante, case frenético, actores e actrices repasan citas, deseñan espazos, acurtan distancias entre a historia (intra)familiar, (inter)xeracional, (inter)nacional, (inter)continental e acaban por facernos percorrer os seus pasos: os dunha xeración que se move entre a memoria luminosa dun continente que apenas coñeceu e a experiencia nun novo territorio desde o que proxectar un presente e calquera futuro.

 

Filhos do retorno, de Teatro do Vestido.

Texto, dirección, co-creación: Joana Craveiro
Co-creación e interpretación: Cláudia Andrade, Daniel Moutinho, Lavínia Moreira, Marina Alburquerque, Rafael Rodrigues.
Asistencia e colaboración creativa: Rosinda Costa e Tânia Guerreiro.
Iluminación: João Cachulo.
Produción: Cláudia Teixeira
Co-produción: Teatro Municipal do Porto, Teatro Nacional Dona Maria II, Teatro Viriato.
Apoio: Citemor – Festival de Montemor-o-Velho e Largo Residências

Festival Internacional de Teatro de Expressão Ibérica. Teatro Campo Alegre, 11 de xuño de 2017. FITEI

 

Nota: A erregueté 90 editou o texto Bairro das Ex-Colónias, incluído no proxecto de documentación e investigación do espectáculo Filhos do retorno.

Ficha artística

Compartir

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email

PUBLICIDADE

PUBLICIDADE

PUBLICIDADE

Deixar un comentario

Subscríbete

Recibe as novas, artigos, entrevistas e contidos da Erregueté para que non perdas unha!