Crítica

La exiliada, la negra, la puta, el caracol y la mística

Liberdade para que?

| Manuel Xestoso |

la exiliada

 

Liberdade é unha palabra da que ultimamente se abusa moito: sería sumamente interesante facer un estudo sobre a cantidade de veces que a invocan aqueles cuxos actos se caracterizan, precisamente, por tentar esmagar os dereitos cívicos que aínda permanecen vixentes. A liberdade é un mito fundacional da democracia burguesa, pero confúndese aquela muller da iconografía de Delacroix coa única descendente súa que semella ter prosperado: a liberdade de mercado.

Teatro de lo Inestable non ataca o tema por este lado, mais os seus argumentos pasan rozando permanentemente. As súas personaxes están atrapadas na fenda que separa o desexo da realidade. Unhas, asomadas á prosa do cotián, queren exiliarse dun país que teima en incrustarlles o Ñ na gorxa ou fuxir a un paraíso tropical cun amante negro deportado ilegalmente. Outras, máis proclives á lírica, queren voar (malia ser caracois) ou atopar na profesión de actriz porno a saída ao labirinto do xénero e a orientación sexual. Hai unha, a mística, que insiste en “sentir o centro”, unha máxima extremadamente útil para a danza pero bastante ineficaz na resolución de conflitos cívicos.

A través das súas historias, a montaxe trata de pegarse a uns tempos de confusión, pero a súa achega non deixa de ser confusa e mesmo contribúe ao desconcerto do espectador. La exiliada, la negra, la puta, el caracol y la mística por veces, funciona coma unha colección de aforismos: todos son interesantes tomados individualmente, pero o conxunto non acaba de cobrar un sentido unitario. Talvez esa é a intención, aínda que tamén é verosímil a hipótese de que existe unha certa indefinición na idea de liberdade que se manexa.

“A liberdade é o cárcere máis grande de todos os cárceres” é a máxima a cuxa luz se desenvolve o espectáculo. Marx aspiraba a cambiar a sociedade e Rimbaud, a cambiar a vida. Teatro de lo Inestable suxire que non son revolucións diferentes, senón a mesma. Mais poñer a cuestión da liberdade como peza clave do proceso de cambio podería ser caer no fetichismo. Evócase o problema da liberdade, ou da súa carencia, pero en ningún momento se alude abertamente a inoperancia actual do mito, algo que se deriva das situacións presentadas na escena.

A dramaturxia, por outra banda, actúa dende unha linguaxe que tendemos a etiquetar como “contemporánea” aínda que algúns dos recursos manexados, que eran vangarda non hai moito tempo, amosan unha alarmante tendencia ao envellecemento e a repetición. Non encaixa demasiado co propósito de buscar vieiros novos polos que moverse.

En todo caso, os textos son interesantes, ás veces poéticos e ás veces intensos; en moitas ocasións divertidos. E as actrices enfróntase aos seus papeis cunha frescura e un entusiasmo que si transmiten unha alegría certamente esperanzadora e que permiten seguir a función con agrado. Neste sentido, non me parece unha cuestión menor que se amose que un punto de vista feminino permite unha maior solidariedade entre discursos moi distantes. É por ese lado, quizais, por onde mellor se sinala o camiño que lles permitiría aos seus personaxes atopar unha saída ao seu drama. Aínda que a confusión permaneza.

 

La exiliada, la negra, la puta, el caracol y la mística (Periferias)
Compañía: Teatro de lo Inestable
Dramaturxia e dirección: Maribel Bayona
Elenco: Maria José Guisado, Alejandra Mandli, Elma Sambeat, Merce Tienda, Maribel
Bayona
Texto: Anna Albaladejo, Maria José Guisado, Pedro Lozano, Patrícia Pardo e Maribel
Bayona
Dirección e creación coreográfica: Santi de la Fuente
Dirección e creación musical: Elma Sambeat
Espazo escénico: Los Reyes del Mambo
Iluminación: Diego Sánchez
Fotografía: El vincle

Teatro Ensalle, Vigo. 25 de xaneiro de 2015.

Ficha artística

Compartir

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email

PUBLICIDADE

PUBLICIDADE

PUBLICIDADE

Deixar un comentario

Subscríbete

Recibe as novas, artigos, entrevistas e contidos da Erregueté para que non perdas unha!