O electo

A causa e a consecuencia

| Manuel Xestoso |
| Foto: Vanessa Rábade |

 

Hai en O electo máis psicoloxía que política, máis conquista da propia confianza que da confianza do electorado. O que comeza con tons de sátira política vai rectificando o rumbo pouco e pouco até acollerse a un itinerario menos polémico, máis lixeiro e cun obxectivo máis claro: gustar ao público. A comedia vén da man do encontro entre un presidente da Xunta de Galicia –a quen, horas antes da investidura, lle asalta un tic nervioso que compromete a súa dignidade– e un psiquiatra que deberá aplicar unha terapia de choque –con moita psicanálise e algo de sentidiño– para evitar o ridículo na toma de posesión.

Poderiamos dar por válida a hipótese de que desviar a mirada do público cara ao privado pode dar as claves do que sucede na arena política, de que indagar na vida privada dos políticos pode aclarar o seu comportamento civil nas institucións. Ou tamén podemos pensar que os nosos representantes, para ser aceptados nas estruturas de poder do sistema, deben pagar peaxes que afectan á súa privada. Non é o mesmo ser causa que consecuencia.

Cando a obra nos deixa ver que os poderes económicos –banca e empresarios– “axudan” a un determinado político a gañar unhas eleccións a cambio de certas prebendas, afirmámonos na causa, na análise dun sistema que se di democrático pero que agocha o xogo de influencias que permite o triunfo duns e asegura a derrota dos outros. Cando, pola contra, acudimos a un conflito paterno-filial para explicar a vontade de poder, suxerimos que o sistema é consecuencia do desequilibrio dos que o manexan. Talvez non sexan interpretacións incompatibles en determinados casos, pero cadra máis que, en xeral, sexa o sistema o que conforma as persoas que o pilotan e non ao revés.

A obra de Ramón Madaula abanea entre estes dous polos durante bastante tempo, como deixando que sexa o espectador o que decida en que rexistro poñer o peso: na sátira ou na comedia de situación. Manu Baqueiro e Antonio Mourelos axudan a que os personaxes manteñan a contención que a circunstancia esixiría, e manexan con bo pulso o duelo dialéctico que constrúe o conflito, sen recorrer á parodia explícita pero sen rexeitar as inevitables alusións á actualidade.

A dirección de Pazó tira da sátira, subliñando elementos da realidade galega que o público pode recoñecer facilmente e coidando de que o marco político non perda protagonismo, aínda que o texto deriva axiña nunha caricatura que está máis pendente dos personaxes que do contexto, máis atento ao chiste que á crítica. Máis da parte da consecuencia que da causa.

O espectador ten que situarse un paso máis alá dos personaxes para eliminar a distancia entre a anécdota e o contexto, ou entregarse a un artefacto cómico que xoga con destreza a desmontar os mecanismos na construción dunha personalidade, dun líder, dunha obra de éxito.

 

O electo, de Ramón Madaula

Dirección: Candido Pazó
Elenco: Manu Baqueiro, Antonio Mourelos
Texto orixinal: Ramón Madaula
Versión Galega: Cándido Pazó
Iluminación: Afonso Castro
Escenografía: Dani Trillo
Música: Manuel Riveiro
Deseño gráfico: Miramemira
Produción: Lilian Portela
Dirección de produción: Sergi Calleja, Belén Pichel

Estrea no FIOT (Festival Internacional Outono de Teatro). Pazo da Cultura de Carballo. 25 de outubro de 2019.

Manuel Xestoso
Latest posts by Manuel Xestoso (see all)

Máis sobre Manuel Xestoso

Crítico cultural e escritor. Traballou como editor e xornalista cultural en A Nosa Terra e colabora en publicacións como Grial, Faro de Vigo, Sermos Galiza ou Nós Diario, entre outras. Foi subdirector da Erregueté dende 2016 ata 2020. Publicou Antón Reixa. Ghicho distinto, xunto a Xosé Cid Cabido (Xerais, 2012), e o volume de poemas As ruínas de Europa (Galaxia, 2017).

Deixar unha resposta