in

Diferenza e identidade

Ecoloxía, arte e cultura

IMG 1607 1
Lucas Cranach the Elder. 'Cupid complaining to Venus' (1526). Fragmento. National Gallery, London.

Sempre me atraeron as diferenzas e a diversidade. A igualdade prefíroa en dereitos e deberes.

Creo que tiven a sorte de criarme en plena natureza. Pero esa “natureza” non é un xenérico, senón a singularidade dun ecosistema único. Unha aldea da montaña de Lugo, entre soutos de centenarios castiñeiros e extensas carballeiras. Unha paisaxe telúrica e vibrante cun mundo composto de elementos vivos, animados e supostamente inanimados.

Todo isto afecta, alimenta e conforma. O que determina boa parte da miña idiosincrasia, pensamento e maneira de ver (entender) o mundo, está particularizado polas diferenzas, máis sutís ou máis grandes, desa natureza.

PUBLICIDADE

Non acredito niso de que somos seres superiores a outras especies, animais, vexetais ou minerais. Basta observar de cerca as incribles e complexas estruturas dun cuarzo ou o brillo máxico dunha lámina de pirita. Basta ler A vida das abellas (1901) de Maurice Maeterlinck, Premio Nobel de literatura e un dos meus dramaturgos preferidos. Por certo, teño a impresión de que Camilo José Cela lle copiou ou se inspirou na maneira que ten Maeterlinck de contar a vida das abellas, en La colmena (1951), para contar a vida das persoas no Madrid de posguerra, nos anos 40.

Non me parece a min que o ser humano sexa superior a outras especies, simplemente é diferente. Iso si, co desenvolvemento do cerebro suplimos a nosa debilidade física e a nosa vulnerabilidade, fronte a outras especies animais, por exemplo, con estratexias que nos levaron a dominar o planeta. Enfrontamos medos diversos con estratexias de forza tecnolóxica. Dominamos o planeta e algún día acabaremos con el.

Hai nese dominio, na miña opinión, a estratexia globalizadora, principalmente articulada polas grandes empresas multinacionais, que fomentan unha igualdade uniformizadora. Para aumentar a necesidade e o consumo de determinados produtos (non só de marcas de roupa ou tecnoloxía e hábitos de vida, senón tamén algúns formatos de espectáculos escénicos). Estratexias que incrementan beneficios económicos grazas a condicionar e manipular os nosos gustos. A publicidade, o marqueting e a cesión dos gobernos, facilitan esta globalización.

PUBLICIDADE

Cada mes de setembro, desde hai anos, cando empeza o curso escolar, encóntrome con alumnado nacido en Galicia que apenas sabe falar galego. Alumnado novo que non é consciente do grao de manipulación dos seus gustos e tendencias. Eu tampouco me libro. Ollo! Intento cortar algúns dos fíos que me transforman nunha marioneta do sistema global, pero non son capaz de chegar a unha emancipación total. Quizais non sexa posible vivir nun sistema e ser libre de todas as dependencias e submisións que xera e incluso exixe.

Dáme a impresión que, cada vez, temos menos conexión co ecosistema “natural” no que compartimos a vida con outros elementos (animais, vexetais, minerais, climáticos, orográficos, cromáticos, etc.) Ese ecosistema no que, por exemplo, se xestou unha lingua como a galega, un sotaque, unha musicalidade, un humor, uns sabores e uns olores… diferentes, sutilmente diferentes.

Non se trata de negarse á evolución e á mudanza de todo o existente, porque, evidentemente, nin as linguas, nin os humores, nin as paisaxes, permanecen perpetuamente iguais a si mesmos. Efectivamente a diferenza non só está nos ecosistemas, nos elementos que os compoñen e os seres que os habitan. Tamén, co tempo, van orixinándose pequenas e continuas diferenzas.

Pero si, trátase da miña oposición frontal á substitución (colonización) do autóctono, das mazás do país, por outras que veñen en avión, contaminando, desde o outro lado do globo terráqueo. E o mesmo que das mazás, porque non somos superiores a elas, podemos falar das palabras, das linguas e de todo aquilo que nos singulariza. A importancia de todo aquilo definible e indefinible que nos diferencia e identifica.

Creo que, a risco de parecer un neorromántico, para a , como creación ou recreación de mundos, ou como enxeñaría de espectáculos teatrais (incluíndo todas as modalidades posibles), igual que para a arte en xeral, a atención aos detalles e ás diferenzas, nos seus aspectos máis sutís, é de radical importancia. De feito, como dicía Isaac Díaz Pardo, artista plástico e activista cultural, a orixinalidade deriva da conexión coas orixes. Esas que a globalización tecnolóxica está enterrando tralas pantallas.

PUBLICIDADE
PUBLICIDADE
Afonso Becerra

Afonso Becerra

Director da erregueté | Revista Galega de Teatro. Pertence ao seu Consello de Redacción desde o 2006. Doutor en Artes Escénicas pola Universitat Autònoma de Barcelona. Titulado Superior en Dirección escénica e dramaturxia polo Institut del Teatre de Barcelona. Titulado en Interpretación polo ITAE de Asturies. Dramaturgo e director de escena. Exerce a docencia en dramaturxia e escrita dramática na ESAD de Galiza desde o ano 2005. É colaborador, entre outras publicacións, de revistas de cultura e artes performativas como 'ARTEZBLAI', 'Primer Acto', 'Danza en escena', 'Tempos Novos'. Entre setembro de 2019 e xuño de 2021 foi colaborador especialista en artes escénicas da CRTVG, no programa 'ZIGZAG' da TVG.
Premio Álvaro Cunqueiro da Xunta de Galicia en 2001. Premio María Casares á Mellor Adaptación teatral en 2016. Premio de Honra do Festival de Teatro Galego, FETEGA, do Carballiño (Ourense) en 2020. Mención Honrosa no Premio Internacional de Xornalismo Carlos Porto 2019 do Festival de Almada (Portugal, 2020).

Deixa unha resposta

Avatar

O teu enderezo electrónico non se publicará Os campos obrigatorios están marcados con *

GIPHY App Key not set. Please check settings

    FIOT Fonico

    O FIOT de Carballo lanza ‘Onda FIOT’

    Erre produkzioak Fake

    Lugo acolle o Camiño Escena Norte coas obras ‘Fake (trampantojo)’ e ‘Del otro lado’