Crítica

El nombre de la rosa

Unha rosa é unha rosa

| Roi Vidal Ponte |

elnombredelarosa

 

Cando Umberto Eco quixo escribir unha novela que lle gustase tanto á crítica como ao público adoptou técnicas tipicamente posmodernas: pastiche de homenaxes e outras intertextualidades sen renunciar a unha erudición neoclásica que situase o libro nunha especie de limbo entre o popular e o culto. Nin de masas nin de elites, O nome da rosa pasou á historia como exemplo do que os integrados podían facerlle a un mundo apocalíptico. Despois, a industria cinematográfica, voraz como poucas, fixo a súa versión do libro. E o experimento fixo ‘pop!’.

Semella que a intención desta primeira adaptación teatral do famoso best-seller oculta moitas das súas intencións. É unha teatralización do libro ou da película? Certas pistas confunden a resposta.

a) Todo na posta en escena apunta cara ao formato audiovisual. O afán rítmico, acompasado por unha banda sonora maxestosamente épica, contribúe a xerar un suspense máis sensitivo ca intelectual. Porque xa se sabe que un travelling pode dicir moito máis ca un revelador diálogo.

b) O uso da escenografía (non) crea unha sensación de espectacularidade. É destacable o deseño: un xigantesco libro do que agroma o mundo, un mamotreto en constante movemento que intenta evocar as diferentes estancias da abadía na que ten lugar a acción. Con todo, o máis interesante é o movemento en si mesmo, xa que a maioría de escenas poderían terse dado sen eses repetitivos e aparatosos cambios de decorado que en realidade nada cambian.

c) A interpretación pretende crear a sensación de que visualizamos un filme. Os actores parecen escollidos pola súa capacidade vocal e polo seu impacto visual. O protagonista (Juan Fernández) ten un parecido sospeitoso a Sean Connery e non é o que realiza a actuación máis orgánica, aínda que o protocolo lle regale a maioría dos aplausos.

d) Nun conxunto tan convencionalmente fílmico, no que abunda o clixé comercialote, destacan as interpretacións máis teatrais: o Salvatore quasimódico feito por un esforzado Cipri Lodosa, cun traballo xestual e vocal mediante o que acada unha metamorfose equilibrada, e o Umbertino da Casale que nos brinda José Mari Asín, cuxa presenza ilumina todo o conxunto coa forza dunha actuación verdadeiramente inspirada.

O certo é que aínda coa mesma intención é posible facer un produto máis sólido: a adaptación que fixo Xulio Lago d’As actas escuras de Vidal Bolaño, un texto cun pé no libro de Eco e outro nos trhillers de Hollywood, pretendía crear (e non imitar) sensacións cinematográficas con ferramentas teatrais. A escenografía era igual de crucial pero si recreaba a maxia do movemento e a aventura.

Ou sexa, e parafraseando a Johan Cruyff: teatro é teatro. Porque hai que saber contra quen competir, de que referente depender (os semióticos chámanlle heteronomía), ou de se tería sido mellor independizarse. Que ao final sempre está a posibilidade (é que existe outra que non sexa esa?) de que o público saia debatendo que está mellor: o libro ou a película. Un misterio que non desexabamos resolver.

 

El nombre de la rosa de Umberto Eco
Dirección: Garbi Losada
Adaptación: Garbi Losada / Jose Antonio Vitoria
Elenco: Juan Fernández, Guillermo Barrientos, Miguel Munárriz, José Mari Asín, Pedro A. Penco, Javier Merino, Kandido Uranga, David Gutiérrez, César Novalgos, Jorge Mazo, Inma Pedrosa, Cipri Lodosa.
Iluminación: Xavi Lozano
Música orixinal: Javier Asín
Escenografía: Marcos Tomás
Vestiario: Tytti Thusberg
Produción: Ados Teatroa / Tres Tristes Tigres / La Nave Producciones / Al Revés Producciones

Auditorio Abanca, Santiago de Compostela. 24 de xaneiro de 2015.

Ficha artística

Compartir

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email

PUBLICIDADE

PUBLICIDADE

PUBLICIDADE

Deixar un comentario

Subscríbete

Recibe as novas, artigos, entrevistas e contidos da Erregueté para que non perdas unha!