La tristeza de los ogros

A regra que confirma a excepción

| Manuel Xestoso |
| Foto: Luz Soria |

 

O máis inquietante é o que non se ve. La tristeza de los ogros preséntase como unha fábula infantil para adultos, ou se se quere, como un conto para adultos infantilizados. A escolla do rexistro é coherente co ton que adopta a función, pero tamén cun sistema que se acolle a relatos un tanto puerís para tratar de explicar –e de expiar– as inxustizas que nos arrodean. Por iso o verdadeiramente perturbador é o interrogante que non se enuncia: propicia a violencia unha sociedade baseada na competición permanente entre os individuos que a compoñen?

A anécdota recrea dous casos reais protagonizados por adolescentes: o 20 de novembro de 2006, o mozo Sebastian Bosse, de 18 anos, dirixiuse ao instituto onde estudaba e padecera acoso, disparou a cinco compañeiros e logo suicidouse (curiosamente, ese mesmo caso inspirou outra obra de Lars Norén). Pola mesma altura, a moza austríaca Natascha Kampusch, tamén de 18 anos, fuxía da casa onde permanecera dez anos secuestrada e recorrentemente forzada. Unha nena cun ridículo vestido de noiva e signos de violencia no seu rostro –a noiva cadáver de Tim Burton é a referencia que ningún cinéfilo perderá de vista– actúa como a mestra de cerimonias que inza con comentarios de crueldade extrema o relato dos dous protagonistas e, ao tempo, fía as dúas historias entre elas e co público.

A montaxe de Fabrice Murgia posúe na posta en escena o seu maior atractivo: evoca sen mostrar, desenmascara sen caer no didactismo, pivota sobre os monólogos dos protagonistas mais crea un diálogo que o espectador debe reconstruír. O uso do aparato tecnolóxico –proxeccións, voces distorsionadas, cámaras en directo…– subliña a distancia que os novos medios de comunicación crean entre os individuos e a realidade –esa distancia que contribúe a esvaecer a responsabilidade moral–, recreando a cesura existencial na que se moven uns personaxes incapacitados para medrar.

A narración elixe permanecer no terreo do onírico e iso permítelle eludir as explicacións sobre o que son “feitos reais” e o que hai que atribuír á imaxinación do autor: ese rexistro converte o espectáculo nunha suxestiva alegoría poética que evita que a anécdota se impoña sobre a parábola. Un humor negro –proporcionado polas apostilas da pequena noiva– rebaixa o tremendismo e proporciona unha saudable distancia ante os pormenores máis morbosos. Así, o relato das atrocidades transfórmase nun conto cuxa inocencia estoura nas mans do auditorio.

A función xira sobre ese momento que adoitamos identificar como a “perda da inocencia”, o implacable instante de tránsito entre a adolescencia e a idade adulta. Porén, o que non se di resulta máis revelador: o finxido sosego das sociedades de consumo convértennos a todos en adolescentes incapaces de ver o pesadelo que se agocha detrás desa ficticia ilusión de paz social e cordura colectiva. De aí que os medios reaccionen con sensacionalismo cando se producen episodios que funcionan como físgoas polas que observar a ferocidade do mundo: non resulta conveniente que a verdade sexa coñecida, cómpre presentar estes casos como excepcións monstruosas que confirman a regra. La tristeza de los ogros apunta a que talvez o acertado sexa pensar o contrario.

 

La tristeza de los ogros, de Fabrice Murgia.

Dirección: Fabrice Murgia.
Adaptación: Borja Ortiz de Gondra.
Elenco: Olivia Delcán, Andrea de San Juan, Nacho Sánchez.
Escenografía: Françoise Lefebvre
Iluminación: Manu Savini
Espazo sonoro: Maxime Glaude
Vídeo: Jean François Ravagnan
Vestiario: Marie-Hèlène Balau
Director técnico: Joan Lavandeira / Giacinto Caponio
Axudantes de dirección: Diego Garrido e Ana Rodríguez
Produción executiva: Nadia Corral

FIOT. Festival Internacional Outono de Teatro de Carballo. Pazo da Cultura. 14 de outubro de 2018.

Manuel Xestoso
Latest posts by Manuel Xestoso (see all)

Máis sobre Manuel Xestoso

Crítico cultural e escritor. Traballou como editor e xornalista cultural en A Nosa Terra e colabora en publicacións como Grial, Faro de Vigo, Sermos Galiza ou Nós Diario, entre outras. Foi subdirector da Erregueté dende 2016 ata 2020. Publicou Antón Reixa. Ghicho distinto, xunto a Xosé Cid Cabido (Xerais, 2012), e o volume de poemas As ruínas de Europa (Galaxia, 2017).

Deixar unha resposta