Crítica

Por favor, ténteo novamente máis tarde

Imaxe de Martín Pol

A esperanza cáustica

– Aconteceu un erro.
– Ténteo novamente.
– Aconteceu un erro.
– Ténteo novamente.
– Aconteceu un erro.
– Por favor, ténteo novamente máis tarde.

Pero, cal foi o erro? Insistir, porfiar na necesidade que se cadra xa non é posible que poida ser satisfeita? Ou fiarse dun sistema que non é quen de escoitar as nosas necesidades insatisfeitas?

Así comeza a nova peza de AveLina Pérez, Por favor, ténteo novamente máis tarde, cunha memoria sobre a escoita, se cadra mesmo unha reflexión, preguntándose (e preguntándonos) se hai alguén que me(te) escoite. Se hai alguén que escoite. Se hai alguén.

O que nós nos preguntamos, é se esa cuestión ten sequera resposta.

Non é por nada que durante o espectáculo se fagan sucesivas reflexións sobre palabras como “éxito”, “miseria”, “desolación”, “vergonza” ou a mesma “escoita” da que acabamos de falar. AveLina adoita xogar coas palabras ata arrincarlles novos significados, mastígaas e remóeas e dálles a volta e logo cúspeas para fóra, deixando que x espectador/x sexa quen as recolla –se é quen– e lles outorgue o lugar que se está a cuestionar dende a escena.

É este un xogo sobre a incomodidade. A través de certos fastíos, como os xestos que quedan a medio camiño, as repeticións constantes, os anuncios e zappings mesturados ou –de xeito moi especial– os sonoros: o renxer dunha máquina enferruxada, o estralar globos, os golpes, os berros.  O que se nos mostra é todo o que de incómodo hai nun mundo no que ficamos sentadxs sen decatarnos, sen escoitar(nos), mentres nos entretemos na procura do pracer.

As pezas de AveLina Pérez son incómodas. A actriz, directora e dramaturga non busca a comodidade nx espectador/x, senón algo que x remova, e ese algo é sempre significante para a mesma actriz. Seguindo un proceso que vai do interior e cara ao exterior, nunha especie de exorcismo do incómodo, o que molesta dentro pasa a ser mostrado, converténdose así en peza artística. Je suis artiste.

Porén, este exorcismo non significa que necesariamente o incómodo deixe de remoer: a molestia compartida non deixa de ser molestia. O importante é que sexa visíbel, consciente, aberta, que a poidamos ver. Como a mesma AveLina salienta, hai dúas clases de centauros: os bos, e os non tan bos. E acontece que, ás veces, preferimos montar nun deses que non é tan bo, sabendo como é. E pode ser que mesmo queiramos montalo a pelo.

E é que as pezas de AveLina están, tamén, traspasadas por unha ironía cáustica que fai que a seriedade dos seus textos teña un punto de clown: o tráxico da vida é tomala en serio.

De feito, o humor da peza é tan corrosivo e acedo, que non podemos deixar de admirar á artista como toda unha mestra no seu xeito de amosar a miseria humana como unha irónica, xigantesca broma cósmica.

Con todo, non está AveLina soa neste camiño. Con ela está Daniel Casquero, actor que ten colaborado con ela como actor, iluminador e/ou creador de espazo sonoro noutras pezas, como Deixa de tocala, Sam, Os cans non comprenden a Kandinski, Pasolini morreu berrando ou A que non podes dicir Cocacola? e que acompaña o universo da creadora cunha presenza tan complementaria como contrastante.

Xuntos, forman unha parella que xoga tanto a tensión da atracción como a da repulsión. Son, na escena, dous universos que non chegan a tocarse, pero que sempre presentan unha liña de conexión. Malia que presenten dous espazos separados, poden estar a contar o mesmo. Ou poden contar cousas diferentes, estando sentados nun mesmo sofá, que aínda así, os presenta como separados por mil quilómetros.

A presenza de Casquero é rotunda: apoiado na resonancia da súa voz e da súa xestualidade, encarna o pensamento da dramaturga dende a mirada do home, somerxido na mesma desolación ca ela. Envolto nunha marea de imaxes insubstanciais que se reflicten na pantalla do seu ordenador, o actor podería encarnar a peza por si mesmo (o mesmo que AveLina), mais o feito de ser presentada esta a través da dualidade fai que a obra acade unha nova dimensión de significado. Non me atrevería eu a falar de binarismo, mais si da importancia de poder ver a mesma miseria reflectida na cara dun home e na dunha muller: é algo que nos fala da universalidade da mensaxe, algo que se fai evidente cando o público é directamente interpelado e chamado á reflexión, a saír do pensamento pechado e circular, que só conduce á neurose.

Por favor, ténteo novamente máis tarde é unha peza na que o universo de AveLina Pérez avanza na súa reflexión tan íntima como social. Isto é posible grazas, en parte, á produción conxunta entre o Centro Dramático Galego e o Teatro Ensalle de Vigo, que xa veñen traballando xuntos en proxectos como Outras miradas, nunha liña de traballo na que o CDG abre as súas portas á colaboración con outras salas, como a Ártika ou a mesma Ensalle.

Proxectos que, á fin, abren a porta á esperanza.

Será entón, que debemos tentalo novamente máis tarde?

Ficha artística

Por favor, ténteo de novo máis tarde, Daniel Casquero e AveLina Pérez

Dirección e Dramaturxia: AveLina Pérez
Elenco: Daniel Casquero e AveLina Pérez
lluminación:Pedro Fresneda
Composición musical:Ramón Raíndo
Vídeo: Jesús Tejada
Coproducen: CDG e Teatro Ensalle
Colaboran: A Casa Vella e Xerme Asociación Veciñal

Estrea no Teatro Ensalle de Vigo. 11 de xuño de 2021.

Compartir

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email

PUBLICIDADE

PUBLICIDADE

PUBLICIDADE

PUBLICIDADE

Deixar un comentario

Subscríbete

Recibe as novas, artigos, entrevistas e contidos da Erregueté para que non perdas unha!

erregueté en papelSúmate ao movemento #erreguelove!

Por só 20 euros ao ano recibirás dúas revistas coa edición de textos dramáticos