Joan of Arc

Épica íntima

| Manuel Xestoso |
| Foto: Sven Gjeruldsen |

 

Facer o que se debe facer: o pensamento como acción, como único lugar onde se pode cambiar o mundo. Juni Dahr colócase no lugar de Xoana de Arco para tratar de comprender cal é a “acción interior” que leva a unha moza de dezaseis anos a capitanear un exército, a gañar batallas, a transformarse no símbolo dunha nación. Unha acción interior que se explora dende o ritual que permite resucitar, aínda que sexa simbolicamente, a heroína queimada na fogueira.

Hai na obra de Visjoner Teatre unha vocación épica que, ao tempo, celebra o íntimo. Unha fusión de idea e acto que leva a función por unha vía non sempre cómoda para o público, a quen se lle pide que estea tan atento á capacidade de expresar coma ao expresado: trátase de manifestar máis que de explicar, de mostrar a través do corpo máis que de narrar. A compañía caracterízase por buscar espazos alternativos onde encaixar os seus espectáculos e a igrexa do seminario de São Paulo, cos seus ecos relixiosos e literarios, parece un lugar idóneo para reavivar as voces que Xoana escoita e que a dirixen na súa loita.

Esas voces son a única explicación aparente da fidelidade a “unha misión” que conduce a un sacrificio en certa maneira incomprensible, pero que lle dá sentido a unha existencia. Lembremos: a filla dun campesiño comeza, con 13 anos, a oír voces que a incitan a tomar as armas e axudar a Carlos VII a ocupar o trono de Francia. E conségueo.

En certo sentido, esa idea de sacrificio que rexe a vida de Xoana de Arco convértese na idea de representación que pon en escena Juni Dahr. Malia que o teatro sobre o teatro está lonxe da intención desta obra, hai unha mirada que contempla o acto de representar como unha extensión física do pensamento: as voces interiores como xustificación moral da acción política.

E de política fala esta Joan of Arc cando describe a manobra de desprestixio que sofre a heroína francesa: xa que non se pode executar unha heroína, acusémola de bruxería, de herexía. Construír unha acusación que xustifique un xuízo constitúe unha aberración tan actual como efectiva. E rescatar a Xoana de Arco desa manipulación pasa, para a actriz norueguesa, por liberala dun discurso principalmente masculino que, ou ben a canoniza, ou ben a condena. Romper esa superficie mítica para chegar á cerna da personaxe convértese así nesa reencarnación simbólica –non estamos moi lonxe de Grotowski, con quen Dahr estudou– na que Visjoner Teatre transforma a función.

Juni Dahr é unha actriz excelente que utiliza aquí a súa arte como metáfora dunha dedicación absoluta a algo que nos excede, como símbolo dunha entrega sen límites a unha causa que transcende a propia biografía. E cuestiónanos sobre onde atopar, na solipsista sociedade actual, unha paixón coma esa.

 

Joan of Arc, de John Morrow e Juni Dahr

Concepción, dirección artística e interpretación: Juni Dahr
Música: Chris Poole
Deseño de luz: Frank Tangen
Produción: Marianne Roland
Visjoner Teatre (Oslo, Noruega)

Festival de Almada. Seminario de São Paulo. 15 de xullo de 2019.

Manuel Xestoso
Latest posts by Manuel Xestoso (see all)

Máis sobre Manuel Xestoso

Crítico cultural e escritor. Traballou como editor e xornalista cultural en A Nosa Terra e colabora en publicacións como Grial, Faro de Vigo, Sermos Galiza ou Nós Diario, entre outras. Foi subdirector da Erregueté dende 2016 ata 2020. Publicou Antón Reixa. Ghicho distinto, xunto a Xosé Cid Cabido (Xerais, 2012), e o volume de poemas As ruínas de Europa (Galaxia, 2017).

Deixar un comentario