Crítica

Tráfico

A traxedia e a farsa

| Manuel Xestoso |

 

 

A traxedia repítese como farsa, iso xa o sabiamos. Pode ser o signo dos tempos: as grandes tramas que explica o teatro grego regresan reconvertidas en película de mafiosos. Quizais polos paralelismos entre o crime organizado e a organizacioón dunha sociedade cuxo único obxectivo é a obtencioón de beneficios económicos. Quizais porque o vello adagio –«non é nada persoal, é cuestión de negocios»– cambiou de sentido e revélase insuficiente: cando o individuo opera cos mesmos códigos que unha marca multinacional, o persoal e os negocios xa fan parte do mesmo conglomerado.

Tráfico parte desa idea de que a obtención do beneficio anula calquera ética e calquera suxeición a unha norma moral, para desenvolver unha trama de vinganzas persoais que non deixan de ser asuntos de negocios. O pretexto –non tan disparatado– dun hotel balneario que ofrece terapias contra o estrés a traficantes de todo tipo permite retratar o fondo de miseria moral que subxace aos principios organizativos da libre competencia.

Carlos Santiago aproxímase, como era de esperar, dende os presupostos dun sainete sombrío e desesperado que emprega o humor negro –e un certo vandalismo– como bálsamo contra a sordidez. E Chiqui Pereira matiza, dende unha dirección temperada, as zonas de seriedade e as de escarnio. O espectáculo non se dirixe directamente ao político e, non obstante, resulta imposible non derivar consecuencias políticas da súa lectura.

Os escenarios do poder e os do crime parecen non distinguirse ante o diñeiro e a obra de Santiago permite preguntarse até que punto os intereses creados entre ambos non nos converten a todos en cómplices dunha conspiración da que, en realidade, somos vítimas. Hai unha consistencia en manter unha estética do exceso para reflectir o nivel de mesquindade que se alcanza na carreira polo lucro e, ao tempo, para reflexionar sobre o grotesco das situacións a que dá lugar. En certa forma, a hipérbole permite fixarse na teatralidade dunha forma de relacionarse baseada no engano e na desconfianza e sacarlles partido a uns diálogos ateigados de duplos sentidos. Ou a un monólogo dun admirador de Pablo Escobar que debuxa o perfil do neoliberalismo con máis precisión que a maioría dos estudos económicos que tratan de explicar o capitalismo contemporáneo.

Personaxes como aquel que definen coa frase «o dono de tudo isto» poden lembrar un capo ou un director de banco. E malia que o paralelismo non é orixinal (a estas alturas xa todos sabemos de que falamos cando falamos da banca), o rexistro satírico posibilita contemplar toda a obscenidade que esa comparación implica: o poder espido está aí, ante nós, practicamente autista. Non é consolador, pero si nos deixa medir en toda a súa magnitude a mediocridade do reino do pavor e a crueldade da vida entendida como explotación.

A obra escapa do xenérico para, no medio das chanzas, redescubrir o enfrontamento entre a condición humana e o seu destino (aquel que cada quen forxa, non o capricho dos deuses). O autor ten coidado de non presentar ese destino como un xogo propio e, así, comprendemos que a traxedia se mantén por debaixo da farsa.

Pero ademais, Tráfico ofrece a oportunidade de asistir a unha comedia moi ben dirixida e moi ben interpretada por un elenco que demostra unha versatilidade realmente notable. O obsceno revélase aquí unha resposta á agresión dos poderosos. E faino cun equilibrio só crebado por algúns excesos que non impiden saír do teatro cunha atractiva sensación de agrado.
 

Tráfico de Carlos Santiago

Dirección e dramaturxia: Chiqui Pereira
Elenco: Bárbara Soares, Filipe Gonçalves, Filipe Seixas, Pedro Ramos e Rui Ramos
Escenografía e figurinos: Bruno Guerra
Deseño de luz: Nuno Borda d’Água
Música: Tango Paris
Fotografía: Baal17, José Ferrolho e Rui Cambraia
Produción executiva: Hugo Fernandes.
Unha coprodución de Baal 17 e AL Teatro.

Folia 2017, Lousada. 24 de abril de 2017.

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Ficha artística

Compartir

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email

PUBLICIDADE

PUBLICIDADE

PUBLICIDADE

PUBLICIDADE

Deixar un comentario

Subscríbete

Recibe as novas, artigos, entrevistas e contidos da Erregueté para que non perdas unha!

erregueté en papelSúmate ao movemento #erreguelove!

Por só 20 euros ao ano recibirás dúas revistas coa edición de textos dramáticos