Crítica

Nicht schlafen

O malestar na danza

| Manuel Xestoso |
| Foto: Chris Van der Burght |

 

[Co gallo do inicio do Festival DDD – Días Da Dança o proximo 26 de abril, recuperamos esta crítica, publicada no nº 92 da erregueté, do espectáculo de Alain Platel presentado neste festival o ano pasado]

 

Escoller a música de Mahler e confrontala cun escenario de estética post-apocalíptica indica que se van explorar tensións que aluden á colisión entre a forma poética e a realidade, entre a sublimación da civilización e a rigorosa realidade da que parte. Nicht schlafen xoga a vincular reminiscencias dun período de inestabilidade social como o que precedeu a Primeira Guerra Mundial cos conflitos do presente, mais pódese intuír a exploración dunha cuestión que vai máis alá do rexistro do presente: a actitude da arte ante esa natureza conflitiva da Historia.

Hai nesta obra de Les Ballets C de la B un interrogante sobre que forma estética escoller para aproximarnos a un presente particularmente cruel e inhumano. Por dicilo dalgún modo, hai como un aggiornamento da tese de Freud sobre o malestar na cultura, sobre a efectividade real da represión dos instintos para internarnos no cultural. Platel semella reflexionar sobre cal é a arte necesaria para dar conta dun século cuxa brutalidade parece esixir unha ruptura cos parámetros do pasado: xustamente unha operación anticipada por Mahler na súa Sinfonía nº 3. E, igual que Mahler, o coreógrafo tampouco acaba de resolver por completo os problemas de consistencia e coherencia que formula.

Un grupo de cabalos mortos de tamaño natural preside unha escenografía estragada pola devastación: os nove bailaríns, oito homes e unha muller, comezan por arrincarse as roupas uns a outros mentres griñen e berran fanática e desesperadamente. De fondo, a música de Mahler mestúrase con sons animais. A sensación de confusión faise patente dende o comezo e, a medida que transcorre a obra, ese sentimento de incerteza non deixa de medrar.

A danza vai adquirindo tons cada vez máis anárquicos: uns bailaríns desenvolven series de développés mentres outros se arrastran polo chan ao tempo que a banda sonora desemboca nun dueto cantado de Boule Mpanya e Russell Tshiebua que abala entre o rap e as polifonías centroafricanas.

Esa mestura de elementos –de novo paralela á composición mahleriana– contén momentos de grande impacto plástico e emocional, e mesmo algunhas faíscas de humor, pero tamén longos períodos de desconcerto en que a coreografía semella non ter finalidade ningunha, nin maior razón de ser que a de continuar sobre o escenario (e, nese sentido, hai que apuntar que as case dúas horas de espectáculo son unha duración ostensiblemente excesiva). En consecuencia con esa vontade de reflectir o malestar do noso tempo, os mellores cadros son aqueles en que os bailaríns ensaian modos de aproximarse uns aos outros que atravesan distintas tonalidades: a agresividade, o cortexo, a dependencia… Aínda que, nalgunha ocasión, o público debe forzar ao máximo a atención para localizar onde se producen eses chispazos de inspiración no medio do barullo que, por veces, toma o escenario.

Toda esa heteroxeneidade apunta a unha estratexia que se excede a si mesma: querendo crebar as convencións, cáese nunha especie de autoindulxencia que malogra os achádegos e que pon en cuestión os fundamentos que dan pé ao discurso: a forma non acaba de atopar a o fío que a une coa motivación.

Malia todo, Platel e Les Ballets C de la B continúan a prover de material suficiente para a reflexión: a súa mirada sobre unha humanidade na permanente angustia do supervivente no medio do desastre non deixa de interrogar as nosas conviccións. E aínda que as pezas non acaban de encaixar, sempre resulta edificante –e, por veces pracenteiro– tentar recompoñer o crebacabezas.

 

Nicht Schlafen, de Alain Platel.

Dirección: Alain Platel.
Dirección musical: Steven Prengels.
Creación e performance: Bérengère Bodin, Boule Mpanya, Dario Rigaglia, David Le Borgne, Elie Tass, Ido Batash, Romain Guion, Rusell Tshiebua, Samir M’Kirech.
Dramaturxia: Hidegard de Vuyst.
Dramaturxia musical: Jan Vandenhouwe. Asistencia artística: Quan Bui Ngoc.
Iluminación: Carlo Bourguigno.
Escenografía: Berlinde De Bruyckere.
Produción: Les Ballets C de la B.

Festival DDD – Días Da Dança. Teatro Nacional São João. 8 de maio de 2017.

Ficha artística

Compartir

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email

PUBLICIDADE

PUBLICIDADE

PUBLICIDADE

Deixar un comentario

Subscríbete

Recibe as novas, artigos, entrevistas e contidos da Erregueté para que non perdas unha!