Crítica

Cinema: A Viaxe dos Chévere

A lombos de xigantes

| Roi Vidal Ponte |

aviaxedoschevere

 

Cinema e teatro son un apareamento polémico. Ingmar Bergman consideraba o teatro como a súa muller e o cinema como a súa amante, e iso en que lugar nos deixa aos teatreiros? Asumimos que a paixón de Vidal Bolaño foi a sétima arte e vimos como o seu teatro se deixou influenciar por ela, mais poucos encontros coñecemos entre nós que metesen ao teatro no cinema. O xénero documental presúmese dos máis acaidos para establecer ese contacto e, por máis que a cinefilia insista e non distinguir ficción do que non o é, sérvenos para botarlle unha ollada sintética a algún dos capítulos máis importantes do teatro galego. Como o capítulo que protagoniza Chévere.

Alfonso Zarauza participou na montaxe da Viaxe ao país dos ananos desde unha posición privilexiada. Case como a dun infiltrado oculto, a súa presenza observadora conseguiu non incomodar á troupe durante o proceso de creación e iso vese na verdade coa que se desenvolven os fragmentos rodados nos ensaios. Unha das historias que conta o filme é precisamente como un grupo de persoas son quen de crear un espectáculo teatral partindo de pouco máis que de media ducia de ideas difusas: Celso Emilio Ferreiro, As viaxes de Gulliver, as Ultranoites, o cabaré berlinés, o humor e a crítica social son os alicerces nos que se asentan tanto a obra de teatro como a propia película a través da que a miramos.

O cine ten a capacidade de engrandecer as cousas e aquí a escala de grises e unha montaxe coidada conseguen que as vexamos máis grandes do como as viramos ata agora, pero non máis grandes de como en realidade son. O director converte o seu documental nun obxecto artístico autónomo a base de imaxes poéticas (fume, fontes, fábricas ou unha macroestrutura distópica chantada nun Gaiás) certa lentitude silenciosa e metáforas extraidas da novela de Jonathan Swift a partir das cales ordena o material filmado e o resultado é que podemos colocar a Chévere no lugar que a historia lle reserva.

A outra historia aparece cando saen imaxes de arquivo das primeiras Ultranoites e da Sala Nasa cando aínda era o garaxe que logo volveu ser e botamos a mirada atrás e non só no tempo senón tamén nese espazo que chamamos Compostela e que coprotagoniza o filme e a historia da compañía. Miguel de Lira, Xron, Patricia de Lorenzo e Manuel Cortés remarcan a importancia que a Nasa tiña dentro dun proxecto de cidade aberta e cultural no amplo sentido da palabra e o final xa o sabemos e o filme foza, con nomes e apelidos, nese final.

Pero aínda hai unha terceira capa que o engloba todo cunha perspectiva histórica transversal: a historia do propio teatro galego no seu conxunto que, de maneira sutil e mesmo como sen o querer, ecoa en cada plano. Porque sen meterse a falar de xeneralidades do mundillo, a fita permite que o colectivo se coe polos ocos cando deixa ver a pluralidade das caras que formaron parte da viaxe. Porque non é difícil ver o paralelismo entre o exilio dos Chévere de Santiago e o exilio do teatro galego do seu hábitat natural. E porque admirando a traxectoria dos agora teenses sentimos a fachenda de saber que o teatro galego é quen de dar froitos tan saborosos como o documental que os saborea.

 

A viaxe do Chévere de Alfonso Zarauza
Guión e dirección: Alfonso Zarauza
Produción executiva e axudante dirección: Xron
Dirección de fotografía: Alberto Díaz Bertitxi (A.E.C.)
Directora de arte e son directo: Jaione Camborda
Música orixinal: Roberto C. Goday
Edición e montaxe: Victor Hugo Seoane

Ficha artística

Compartir

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email

PUBLICIDADE

PUBLICIDADE

PUBLICIDADE

Deixar un comentario

Subscríbete

Recibe as novas, artigos, entrevistas e contidos da Erregueté para que non perdas unha!