Crítica

Curva España

Thriller documental

| Manuel Xestoso |
| Foto: Rosinha Rojo |

 

“España facía o que lle dicía a empresa”. A frase, dunha grande actualidade, ten moitas lecturas. E diso se trata, de ofrecer varias lecturas a través das cales deamos con algo parecido a iso que chamamos “a verdade”. O xénero policial como método de atopar unha verdade non está moi lonxe de certo documentalismo, e Curva España explora ese territorio de intersección entre o thriller e o teatro documento para construír un relato que ofrece algunhas verdades, algunhas ficcións e moito material para desenmascarar certezas erixidas dende a manipulación.

O certo é que a verdade adoita ser un constructo que só se establece como tal verdade se resulta operativa. O que ocorre é que non é o mesmo unha verdade instaurada dende a lenda creada por un pobo para explicarse a si mesmo que a verdade imposta polos medios de comunicación e os libros de historia a través do falseamento dos feitos: a operatividade non serve aos mesmos intereses.

Chévere parte dos libros de historia para demostrar que as nacións se construíron coma os ferrocarrís (xa o sabía Curros, que saudaba a chegada do tren como “río dos grandes destinos”) e chega até un futuro –que sabe moito a presente– no que “a batalla polo relato”, tan de moda, pode conducir ao encarceramento de quen discrepa. Os intereses, neste caso, son moi parecidos, e a compañía salpementa con algo de autoficción e algo da súa historia recente para lembrarnos que, ás veces, os administradores da verdade son máis temibles que a mentira.

Peter Weiss establecía tres categorías cando falaba daquilo que o teatro documento combatía: o encubrimento, o falseamento da verdade e a mentira. Curva España pasea polas tres para se interrogar sobre as consecuencias de non saber que unha determinada empresa do pasado cotiza no IBEX do presente, sobre o porqué da desaparición de determinados personaxes históricos, ou sobre a sospeita de que o español é un nacionalismo sen nación. A pirueta consiste en saltar dende as fake news ás fake oldies para descubrir novas formas de ollar sobre a memoria colectiva.

Poderiamos dicir que Chévere traballa na confluencia de dous planos, o teatral e cinematográfico. Pero é unha verdade a medias, porque todo o que pasa hoxe polas pantallas tende a adquirir un protagonismo esaxerado: paradoxalmente, canto máis planas son, máis relevo acada o que sucede nelas. O que salienta a compañía con esa confrontación de medios é a prontitude con que a mentira se instala a través desas pantallas: mediante unha montaxe que salta de detalle en detalle, mostra as contradicións e desvela un conflito que adoita quedar fóra de campo. Concedéndolle protagonismo ao audiovisual reivindica o teatro como lugar de verdade e, de paso, lembra que banalizar a mentira supón menoscabar a democracia: con razón dicía o crítico Richard Rorty que o valor da democracia é superior ao da verdade.

Nese labirinto de espellos no que os reflexos nunca son fiables, Chévere xoga con honestidade e humildade, deixándolle ao público o papel do detective que establece como sucederon os feitos. Non xoga coa sorpresa dos resultados, senón que mostra os procesos que conduciron a eles. Coma un bo protagonista de novela negra, fíxase máis no móbil ca no asasinato en si mesmo. De feito, o enxeñeiro España podería chamarse MacGuffin, e a historia non cambiaría demasiado. Nin a Historia, que é do que realmente fala Curva España.

 

Curva España, de Chévere

Dirección: Xron
Elenco: Patricia de Lorenzo, Miguel de Lira, Lucía Estévez, Leticia T. Blanco
Espazo escénico: Chévere
Iluminación: Fidel Vázquez
Espazo audiovisual: Lucía Estévez, Leticia T. Blanco
Son: Xacobe Martínez Antelo
Gráfica: Óscar Villán
Vestiario: Renata Uzal
Produción: Inés Portela

Mostra Internacional de Teatro, MIT, de Ribadavia. Auditorio Rubén García do Castelo. 25 de xullo de 2019.

Ficha artística

Compartir

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email

PUBLICIDADE

PUBLICIDADE

PUBLICIDADE

Deixar un comentario

Subscríbete

Recibe as novas, artigos, entrevistas e contidos da Erregueté para que non perdas unha!

erregueté en papelSúmate ao movemento #erreguelove!

Por só 20 euros ao ano recibirás dúas revistas coa edición de textos dramáticos