in

ADICTOS

Tres heroínas contra os poderes ocultos da era dixital

Ana Labordeta, Lola Herrera e Lola Baldrich. Foto: Pentación Espectáculos.
Ana Labordeta, Lola Herrera e Lola Baldrich. Foto: Pentación Espectáculos.

Os paralelismos e o efecto espello, iluminando ou poñendo o foco nalgún aspecto controvertido da actualidade, son o que fai do teatro dramático e os realismos unha máquina artística inmorredoira e infalible. A sociedade e o individuo necesita confrontarse coas posibles crises de maneira sublimada e o drama ofrécenos esa análise de maneira viva e emocionante.

Afundación trouxo aos seus teatros de Vigo, o García Barbón, o 6 de decembro, e Pontevedra, o 7 de decembro, unha peza cun aquel futurista que, non obstante, parece fincarse na actualidade máis próxima, xogando coa teoría da conspiración. Refírome a Adictos. Jugando a ser dioses de Daniel Dicenta Herrera e Juanma Gómez, dirixida por Magüi Mira e cun reparto de actrices moi coñecidas, a nivel estatal, polos seus traballos no audiovisual e no teatro: Ana Labordeta, Lola Baldrich e a grande dama do teatro Lola Herrera, cuns sesenta anos de táboas e achegándose aos 90 anos de idade.

A produción de Jesús Cimarro (Pentación) chéganos cun cartel e un programa de man moi de cine americano comercial na esteira do thriller, cun primeiro plano das tres personaxes femininas mirándonos desafiantes, no centro, e debaixo unha cidade de rañaceos e toda a poboación en sombra, de pé, na rúas, de costas. Porén, a montaxe de Magüi Mira utiliza as convencións teatrais máis do que a linguaxe cinematográfica, cunha grande economía de recursos escénicos, botando man da nosa imaxinación para suxerir espazos simultáneos onde se supón que as personaxes están, como a casa da doutora Estela Anderson (Lola Herrera), cos últimos avances en domótica; o palacio de congresos, onde a doutora Anderson vai revelar as novidades do dispositivo de intelixencia artificial Nova 7, que vai ser instalado en todos os fogares e que vai xerar un censo dixital de toda a poboación, deseñado pola doutora para unha grande empresa, chamada Global, que traballa para e co Estado; o espazo da clínica de psiquiatría da doutora Soler (Lola Baldrich); o espazo do aeroporto onde fica retida a xornalista e escritora Eva Landau (Ana Labordeta), por causa dos disturbios que se suceden polo país, onde o Estado decidiu sacar o exército ás rúas. Espazos suxeridos pola propia interpretación das actrices, polas actitudes e polo seu xeito de dirixir a mirada e o discurso.

Publicidade

No escenario todo se desenvolve nun entorno de paredes e chan branco, aberto ao público, con tres grandes portas brancas automatizadas no foro, que se abren de abaixo cara arriba. No inicio, na presentación de cada personaxe, o primeiro que vemos, ao ascender eses portóns brancos, son os seus pés e as súas pernas, símbolo da vontade, que vai ser, efectivamente, o que se poña en xaque nesta historia.

Estela Anderson, científica de prestixio internacional, descobre que o proxecto no que leva traballando moitos anos vai ser utilizado en contra das persoas, para o seu control ao servizo do poder.

Toda a primeira parte resulta fría, non só polo branco do espazo e da iluminación, senón porque as personaxes dialogan separadas, xa sexa porque falan con Nova, o dispositivo de intelixencia artificial, ou xa sexa porque falan con outras persoas a través dos seus dispositivos electrónicos. Tamén contribúe a esta frialdade que a peza ocupa unha boa parte na exposición da situación na que se encontra o país e os debates que suscita a presentación dos avances científico-tecnolóxicos. É cara ao final, cando comezan a descubrirse e estreitarse as relacións entre as tres personaxes, cando o drama se quenta, demostrando que é a través das relacións persoais directas e non mediadas, e os conflitos a que dan lugar, onde reside a cerna do dramático.

No que se refire á interpretación, non a podería imaxinar mellor. Trátase de tres personaxes femininas de grande convicción ética e ideolóxica e tamén de altas capacidades, dúas científicas e unha xornalista de renome que tamén é escritora. As dúas máis novas, interpretadas polas actrices máis novas, manteñen ese trato distante e profesional do personaxe tipo, que representa un estamento laboral e unha clase social e cultural, individualizadas a través do matiz das dúbidas ou do nerviosismo que a presión da situación lles implica, sen baixarse dunha asertividade e un poderío considerables. O contrapunto ofréceo, non só pola idade, senón tamén polo xeito de mostrar a súa vulnerabilidade e tenrura, o personaxe central que interpreta Lola Herrera.

Trátase dun espectáculo moi coral e ben equilibrado e contrapesado nas interpretacións. Está a dimensión política das personaxes tipo, como composicións sociolóxicas, semellante ao teatro brechtiano, pero tamén a dimensión máis individualizada e psicolóxica, nos aspectos persoais, nas debilidades que, como gretas, abre o estrés xerado pola situación, na que estas tres personaxes se van enfrontar a forzas superiores, como tres heroínas de traxedia clásica, armándose aí, coa convicción inalienable das personaxes arquetipo, que se rebelan contra un sistema de poder corrupto, representado, neste caso, polo Goberno e unha empresa global tecnolóxica.

Está claro que os monopolios e o poder acumulado en poucas mans, así como as maiorías absolutas, ou calquera forma de absolutismo, son extremadamente perigosos para a democracia.

A tecnoloxía crecente que entra nos nosos fogares e nas nosas vidas, xerando novos hábitos e dependencias, pode ser unha arma nas mans de quen a manexa. A tecnoloxía, a través dos nosos dispositivos electrónicos, estase a converter nos fíos e nós nas marionetas, dependentes deles e de quen (n)os manipula. Curiosamente, en Adictos. Jugando a ser dioses a revolución e o máis emocionante, no escenario, só xorden cando as tres personaxes deixan de falar a través dos seus dispositivos electrónicos ou coa intelixencia artificial e cando se relacionan, directamente, entre elas. Esa praxe relacional directa é o mellor exemplo de que xuntas poden, de que xuntos podemos, porque, como di a doutora Anderson no final da peza, o sistema necesítanos.

Publicidade
Publicidade
Publicidade

Adictos. Jugando a ser dioses

Autores: Daniel Dicenta Herrera e Juanma Gómez

Dirección: Magüi Mira

Reparto: Lola Herrera, Ana Labordeta e Lola Baldrich

Escenografía: Curt Allen Wilmer e Leticia Gañán. Estudiodedos (AAPEE)

Videoescena: Studio DDH Films Planet

Vestiario: Pablo Menor

Iluminación: José Manuel Guerra

Espazo sonoro: Jorge Muñoz

Axudante de dirección: Jorge Muñoz

Produción: Jesús Cimarro. Pentación espectáculos

Teatro García Barbón de Afundación Vigo, 6 de decembro de 2023.

Afonso Becerra

Afonso Becerra

Director da erregueté | Revista Galega de Teatro. Pertence ao seu Consello de Redacción desde o 2006. Doutor en Artes Escénicas pola Universitat Autònoma de Barcelona. Titulado Superior en Dirección escénica e dramaturxia polo Institut del Teatre de Barcelona. Titulado en Interpretación polo ITAE de Asturies. Dramaturgo e director de escena. Exerce a docencia en dramaturxia e escrita dramática na ESAD de Galiza desde o ano 2005. É colaborador, entre outras publicacións, de revistas de cultura e artes performativas como 'ARTEZBLAI', 'Primer Acto', 'Danza en escena', 'Tempos Novos', 'Grial'. Entre setembro de 2019 e xuño de 2021 foi colaborador especialista en artes escénicas da CRTVG, no programa 'ZIGZAG' da TVG. Desde setembro de 2022 é colaborador semanal sobre artes escénicas do 'DIARIO CULTURAL' da RADIO GALEGA.
Premio Álvaro Cunqueiro da Xunta de Galicia en 2001. Premio María Casares á Mellor Adaptación teatral en 2016. Premio de Honra do Festival de Teatro Galego, FETEGA, do Carballiño (Ourense) en 2020. Mención Honrosa no Premio Internacional de Xornalismo Carlos Porto 2019 do Festival de Almada (Portugal, 2020).

Deixa unha resposta

Avatar

O teu enderezo electrónico non se publicará Os campos obrigatorios están marcados con *

'BANTU' de Victor Hugo Pontes Foto: ©TUNA TNSJ

Faz-se pública a programação da 13ª edição do GUIdance de Guimarães

Foto: Cultura Activa S. Coop. Galega

Pallasos en Rebeldía estrea ‘Vía morta’ en Teo