Revista Galega de Teatro

Cambia ao modo escuro, máis amable cos teus ollos na noite.

Cambia ao modo claro, máis amable cos teus ollos durante o día.

Buscar
Subscribe

Revista Galega de Teatro

Menu
Buscar
Fondo Teatral María Casares - Boletín

FTMC. Boletín Informativo nº 40

Benvidas e benvidos a unha nova edición do noso boletín*, xa o número 40. Nesta ocasión, mergullámonos na profunda relación entre as artes escénicas e a memoria a través de catro publicacións e obras fundamentais que, cada unha á súa maneira, desafiaron o silencio, a censura e o esquecemento.

Neste número especial, propoñémosvos unha viaxe literaria e escénica que demostra como o teatro foi, e segue sendo, unha arma vital de reivindicación política e cultural. O fío condutor das nosas recensións de hoxe é a resistencia: desde o humor subversivo que fixo tremer o tardofranquismo en Madrid, pasando pola vital recuperación do legado dramático galego e a ruptura dos códigos estéticos e coloniais en Iberoamérica, ata chegar ás entrañas da intimidade familiar e a loita obreira na ría de Vigo.

* Boletín elaborado por Francisco Javier G. Chapela, baixo a coordinación de Antón Lamapereira. 

castañuela70

Castañuela 70: esto era España, señores

de Santiago Trancón (ed.)

Rama Lama Music, 2006

antoloxia

Antoloxía do teatro galego

de Manuel Lourenzo e Francisco Pillado Mayor

Edicións do Castro, 1982

Editada por Santiago Trancón e publicada por Rama Lama Music en 2006 (no 35 aniversario da obra orixinal), Castañuela 70: esto era España, señores é un documento monumental de 459 páxinas que rescata un dos maiores fenómenos do teatro independente español. No verán de 1970, o Grupo Tábano e a banda Las Madres del Cordero subverteron o panorama comercial madrileño cun espectáculo satírico sociopolítico que diseccionaba o costumismo do tardofranquismo. O libro actúa como antídoto contra a amnesia institucional, documentando como a obra, que mesturaba humor negro, ideoloxía anarquista (influencia de Kropotkin) e música en directo, sufriu a censura gobernamental baixo o falso pretexto de desorde pública. Máis que unha mera transcrición do texto dramático, a edición de Trancón é unha obra polifónica que reúne os testemuños dos creadores e músicos implicados (como Hilario Camacho e Elisa Serna), acompañada dunha gravación en DVD. Trátase dun artefacto historiográfico esencial que cristaliza a audacia dunha xeración que empregou o riso e a irreverencia como armas vitais contra a asfixia ditatorial, converténdose nunha referencia obrigatoria para o estudo da transición cultural en España.

A Antoloxía do teatro galego, compilada por Manuel Lourenzo e Francisco Pillado Mayor e publicada por Ediciós do Castro (Sada) en 1982, transcende a categoría de antoloxía para consolidarse como o texto fundacional da historiografía dramática en Galicia. Con máis de 600 páxinas, a obra reverteu décadas de silenciamento cultural imposto pola ditadura, mapeando a produción teatral en lingua galega desde o século XVII ata a década de 1980. O libro é a culminación de anos de activismo cultural de Lourenzo e Pillado —fundadores de grupos pioneiros como O Facho e Teatro Circo— que, tras descubrir o legado oculto das Irmandades da Fala (Irmandades da Fala), dedicáronse a desenterrar e sistematizar esta herdanza. A antoloxía ofrece un aparato crítico inestimable, analizando a “Xeración das Vangardas” dos anos vinte e trazando a evolución de autores fundamentais como Manuel María, dende a súa fase simbólico-popular ata o seu compromiso político. Máis que un rescate arqueolóxico, esta obra de 1982 proporcionoulles ás novas compañías teatrais galegas probas materiais da súa propia liñaxe, demostrando que a lingua galega posuía unha rica e ininterrompida vocación para o ámbito público e escénico.

propostas

Propostas escénicas de fin de século: FIT 1998

de Juan Villegas (ed.)

Ediciones de Gestos, 1999

Portada de Reconversión

Reconversión

de Santiago Cortegoso

Edicións Positivas, 2024

Organizada polo eminente académico Juan Villegas e publicada por Ediciones de Gestos (Irvine, California) en 1999, Propostas escénicas de fin de século: FIT 1998 é un tratado teórico vital para comprender o teatro iberoamericano no cambio de milenio. O volume de 229 páxinas recompila análises e ensaios derivados do Festival Iberoamericano de Teatro (FIT) de Cádiz, que documentan a ruptura epistemolóxica co logocentrismo europeo en favor dunha referencialidade “visual” e corpórea. Villegas e os colaboradores do libro examinan a disolución das fronteiras xenéricas tradicionais, ilustrada pola fusión de teatro, danza e tecnoloxía en compañías como Produções Imperdibles, ancorando a análise na fenomenoloxía de Merleau-Ponty. A obra tamén explora a dramaturxia do obxecto e a visualidade estrutural na compañía chilena La Troppa, así como as tensións poscoloniais en América Latina, exemplificadas pola deconstrución da identidade cubana na obra Otra tempestad de Raquel Carrió. En resumo, o libro sistematiza a transformación do corpo escénico nun arquivo de memoria política e resistencia decolonial, afirmando o escenario como un espazo físico autónomo onde os códigos non verbais ditan a nova poética iberoamericana.

Publicado por Edicións Positivas, Reconversión é un maxistral exercicio de memoria histórica escrito e dirixido por Santiago Cortegoso, centrado no declive do sector naval na ría de Vigo. A través dunha narrativa de forte carácter cinematográfico inspirada en Citizen Kane, o autor toma a figura do seu pai —traballador nos estaleiros de Ascón durante 30 anos— para transitar con brillantez entre a intimidade familiar e a loita obreira colectiva das décadas de 1970 e 1980. Como sinala a crítica de Diego Seixo, a obra lembra que os avances sociais naceron da unidade fronte ao poder, con José Cortegoso encarnando un home honorable cuxo maior “defecto” foi antepoñer o interese xeral ao seu.

Estruturalmente, o texto e a posta en escena (de Ibuprofeno Teatro) escollen unha banda de música tradicional como fío condutor. A música en directo actúa como refuxio emocional fronte ao panorama desolado do fin dun mundo que se resiste a desaparecer. O traballo excepcional e versátil dos intérpretes non só executa a banda sonora, senón que transforma os espazos, permitindo que o público empatice cos seus medos. Reconversión é unha peza vibrante que conmove e entretén, culminando cunha piscada orixinal: unha escena poscréditos.

castañuela70

Castañuela 70: esto era España, señores

de Santiago Trancón (ed.)

Rama Lama Music, 2006

Editada por Santiago Trancón e publicada por Rama Lama Music en 2006 (no 35 aniversario da obra orixinal), Castañuela 70: esto era España, señores é un documento monumental de 459 páxinas que rescata un dos maiores fenómenos do teatro independente español. No verán de 1970, o Grupo Tábano e a banda Las Madres del Cordero subverteron o panorama comercial madrileño cun espectáculo satírico sociopolítico que diseccionaba o costumismo do tardofranquismo. O libro actúa como antídoto contra a amnesia institucional, documentando como a obra, que mesturaba humor negro, ideoloxía anarquista (influencia de Kropotkin) e música en directo, sufriu a censura gobernamental baixo o falso pretexto de desorde pública. Máis que unha mera transcrición do texto dramático, a edición de Trancón é unha obra polifónica que reúne os testemuños dos creadores e músicos implicados (como Hilario Camacho e Elisa Serna), acompañada dunha gravación en DVD. Trátase dun artefacto historiográfico esencial que cristaliza a audacia dunha xeración que empregou o riso e a irreverencia como armas vitais contra a asfixia ditatorial, converténdose nunha referencia obrigatoria para o estudo da transición cultural en España.

antoloxia

Antoloxía do teatro galego

de Manuel Lourenzo e Francisco Pillado Mayor

Edicións do Castro, 1982

A Antoloxía do teatro galego, compilada por Manuel Lourenzo e Francisco Pillado Mayor e publicada por Ediciós do Castro (Sada) en 1982, transcende a categoría de antoloxía para consolidarse como o texto fundacional da historiografía dramática en Galicia. Con máis de 600 páxinas, a obra reverteu décadas de silenciamento cultural imposto pola ditadura, mapeando a produción teatral en lingua galega desde o século XVII ata a década de 1980. O libro é a culminación de anos de activismo cultural de Lourenzo e Pillado —fundadores de grupos pioneiros como O Facho e Teatro Circo— que, tras descubrir o legado oculto das Irmandades da Fala (Irmandades da Fala), dedicáronse a desenterrar e sistematizar esta herdanza. A antoloxía ofrece un aparato crítico inestimable, analizando a “Xeración das Vangardas” dos anos vinte e trazando a evolución de autores fundamentais como Manuel María, dende a súa fase simbólico-popular ata o seu compromiso político. Máis que un rescate arqueolóxico, esta obra de 1982 proporcionoulles ás novas compañías teatrais galegas probas materiais da súa propia liñaxe, demostrando que a lingua galega posuía unha rica e ininterrompida vocación para o ámbito público e escénico.

propostas

Propostas escénicas de fin de século: FIT 1998

de Juan Villegas (ed.)

Ediciones de Gestos, 1999

Organizada polo eminente académico Juan Villegas e publicada por Ediciones de Gestos (Irvine, California) en 1999, Propostas escénicas de fin de século: FIT 1998 é un tratado teórico vital para comprender o teatro iberoamericano no cambio de milenio. O volume de 229 páxinas recompila análises e ensaios derivados do Festival Iberoamericano de Teatro (FIT) de Cádiz, que documentan a ruptura epistemolóxica co logocentrismo europeo en favor dunha referencialidade “visual” e corpórea. Villegas e os colaboradores do libro examinan a disolución das fronteiras xenéricas tradicionais, ilustrada pola fusión de teatro, danza e tecnoloxía en compañías como Produções Imperdibles, ancorando a análise na fenomenoloxía de Merleau-Ponty. A obra tamén explora a dramaturxia do obxecto e a visualidade estrutural na compañía chilena La Troppa, así como as tensións poscoloniais en América Latina, exemplificadas pola deconstrución da identidade cubana na obra Otra tempestad de Raquel Carrió. En resumo, o libro sistematiza a transformación do corpo escénico nun arquivo de memoria política e resistencia decolonial, afirmando o escenario como un espazo físico autónomo onde os códigos non verbais ditan a nova poética iberoamericana.

Portada de Reconversión

Reconversión

de Santiago Cortegoso

Edicións Positivas, 2024

Publicado por Edicións Positivas, Reconversión é un maxistral exercicio de memoria histórica escrito e dirixido por Santiago Cortegoso, centrado no declive do sector naval na ría de Vigo. A través dunha narrativa de forte carácter cinematográfico inspirada en Citizen Kane, o autor toma a figura do seu pai —traballador nos estaleiros de Ascón durante 30 anos— para transitar con brillantez entre a intimidade familiar e a loita obreira colectiva das décadas de 1970 e 1980. Como sinala a crítica de Diego Seixo, a obra lembra que os avances sociais naceron da unidade fronte ao poder, con José Cortegoso encarnando un home honorable cuxo maior “defecto” foi antepoñer o interese xeral ao seu.

Estruturalmente, o texto e a posta en escena (de Ibuprofeno Teatro) escollen unha banda de música tradicional como fío condutor. A música en directo actúa como refuxio emocional fronte ao panorama desolado do fin dun mundo que se resiste a desaparecer. O traballo excepcional e versátil dos intérpretes non só executa a banda sonora, senón que transforma os espazos, permitindo que o público empatice cos seus medos. Reconversión é unha peza vibrante que conmove e entretén, culminando cunha piscada orixinal: unha escena poscréditos.

VER ARQUIVO DE BOLETÍNS
Logos FTMC

© 2026 erregueté | Revista Galega de Teatro

Back to Top
Close
Ads Blocker Image Powered by Code Help Pro

Ad Blocker Detectado!!!

Parece que capaches a nosa publicidade... Os anuncios da nosa páxina permiten á erregueté manterse activa. Desactiva o Ad Blocker e refresca a páxina para poder desfrutar dos nosos contidos con normalidade.

close