Crítica

Commedia, un xoguete para Goldoni

Contar a circunstancia

| Manuel Xestoso |

 
Se nos atemos aos documentos dispoñibles, a natureza humana cambiou máis ben pouco nos últimos milenios: o que cambian son as circunstancias. O teatro vive da circunstancia, da situación concreta en que nos amosamos avarentos ou desprendidos, egoístas ou solidarios, románticos ou luxuriosos. Ás veces a circunstancia é máis explícita que a cerna do conflito e, en consecuencia, o teatro decide elevar a circunstancia á categoría de universal. Commedia explica que o conflito é sempre o mesmo, que o importante é o xeito en que se amosa, o xeito en que se conta. Que o fundamental é a circunstancia.

Vinte e cinco anos despois da primeira estrea de Commedia, un xoguete para Goldoni, a natureza humana segue sen cambiar, pero a forma en que o conta o elenco reunido por Contraproducións gañou en peso narrativo, en sabedoría expositiva. E o que nos contan, sendo o mesmo, redunda máis na forma que no fondo: no fondo, o que hai é unha homenaxe a ese oficio antigo de contar historias polo gusto de contalas, de crear un espazo onde o marabilloso aínda é posible. Aínda que a intención do que se conta quede semioculta polas máscaras.

Unha palabra circunspecta que poderiamos usar é metateatro, pero iso non explicaría a reivindicación alegre –sobre todo alegre– do teatro como ocupación. Aínda que a risa e o bo humor presidan a representación, Commedia está máis do lado do comediante que da comedia. Non é esa vindicación con espírito crítico que tantas veces se converte en obsesión dunha modernidade que rexeita o relato: ao contrario, é a celebración do relato, da circunstancia. Do gozo de contar porque esa é a necesidade básica dos seres humanos: explicar e explicarse. Ou explicarse explicando.

Os cómicos chegan á vila e parodian a historia que deben contar, caricaturízanse a si mesmos e, con todo o respecto, tamén rin un chisco do público. Fan unha inmensa broma que acaba transformándose nunha historia que vai máis alá de Goldoni, precisamente porque Goldoni advertiu nas súas obras que o importante son as relacións que estabelecemos os uns cos outros, o “quotidiano parlare”. Commedia recupera ese espírito lúdico que dita que todo e xogo e que apela á complicidade co público para tratar temas universais que, precisamente por sabidos, son susceptibles de aceptar que se faga brincadeira con eles sen perderlle o respecto á súa relevancia.

Estamos pouco afeitos a efectividade do sinxelo –sinxelo só en aparencia, claro, para dirixir aí a mirada hai que contar co dominio da técnica que demostra todo o elenco– e Commedia recupera esa cara luminosa do equívoco que nos lembra que a realidade non sempre é como parece. Hai unha vivísima narración que cristaliza nun trebón de gags onde o arquetipo se converte en personaxe e a eventualidade nun drama repetido que só admite a risa como resposta: o enredo e o desenfado son as armas con que se contan as penas e as alegrías. O escenario muda entón no territorio natural en que as cousas suceden como deben suceder, cunha estilización que se presenta como tal e que, daquela, reclama a súa parte nas vidas reais dos espectadores. Por segunda vez, un acerto pleno.
 
Commedia, un xoguete para Goldoni, baseado en textos de Carlo Goldoni.

Dirección e dramaturxia: Cándido Pazó
Elenco: Victor Mosqueira, Marcos Orsi, Avelino González, Nuria Sanz, César Goldi, Sergio Zearreta.
Escenografía e vestiario: Suso Montero
Iluminación: Afonso Castro
Dirección musical: Fernando Reyes
Axudante de produción: Lilian Portela
Xefa de produción: Belén Pichel

Mostra de Teatro Galego de Cariño. Auditorio Municipal. 13 de agosto de 2018.

Ficha artística

Compartir

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email

PUBLICIDADE

PUBLICIDADE

PUBLICIDADE

Deixar un comentario

Subscríbete

Recibe as novas, artigos, entrevistas e contidos da Erregueté para que non perdas unha!