Crítica

Atraco, paliza y muerte en Agbanäspach

Foto de Luz Soria

O anagrama máis macarra

Atraco, paliza y muerte en Agbanäspach é unha obra poliédrica, chea de contrastes. Preséntanos a dous novos dramaturgos, xente de barrio, que reciben a súa primeira encarga para estrear un espectáculo de Boris Kaczynski no Centro Dramático Nacional. O magnate Kaczynski só poñe unha condición: escribir sobre o atraco a un banco.

A loita por escribir e montar unha boa peza leva aos novos autores a construír e perfeccionar a trama. Queren unha obra realista e a opinión de Maria Kapravof, a artista que lidera o novidoso movemento chamado (re)produtivismo, é fundamental. Marabillada polo texto, Kapravof anímaos a seguir os seus preceptos e levar o texto á realidade, esquecendo as táboas do Teatro Kaczynski.

Nao Albet e Marcel Borràs, que ademais de escribir e dirixir o texto tamén o protagonizan, teñen unha forza escénica inconmensurable. Conseguen conformar unha montaxe cunha linguaxe propia que sabe beber do cinema, das novas historias sobre atracos e transitar por diversos estilos. É una obra macarra que sabe xogar co público e acompañalo durante dúas horas polos distintos puntos de vista dun verdadeiro atraco. A realidade e a ficción entrecrúzanse en diversos planos, onde a metateatralidade é a vencedora.

O que podería parecer un espectáculo sobre atracos, entraña algo máis profundo: un debate sobre a ficción, a realidade, a hiperrealidade e a metarrealidade. Un diálogo co espectador/a, pero tamén co proceso creador que se executa mediante maxistrais cambios de espazo, o xogo do vídeo, a banda sonora e mesmo con brillantes subtítulos (para non esquecer o hilarante gag co subtitulado dunha Maria Kapravof enfurecida).

Os diálogos son áxiles e teñen o selo do humor acedo e da comedia máis persoal. Unha consecución de personaxes variados que fan aparición ao longo da trama e conforman este universo cinematográfico que nos lembra ás películas de Martin Scorsese. Carlos Blanco, Alina Furman, Eva Llorach, Francesca Piñón e Vito Sanz son máis que un elenco de secundarios, pois sen eles non se sustentaría a proposta.

A participación galega está presente da man de Carlos Blanco que interpreta varios personaxes con pouco peso, mais necesarios. É unha mágoa non contar co actor arousán con máis forza ou con personaxes máis relevantes nesta trama tan coral.

Irene Escolar interpreta a María Kapravof. Un acerto que sexa ela quen se poña na pel da peculiar artista que defende a realidade extrema fronte a ficción, se temos en conta a intensidade coa que acostuma traballar a actriz. Este personaxe non deixa de ser unha parodia de si mesma e de toda esa filosofía (re)produtivista dos que se formaron con Cristina Rota. As súas aparicións son divertidas e dinámicas.

O espazo deseñado por Jose Novoa é fermoso e cambiante, unha das mellores decisións do espectáculo. Reproduce un banco, pero tamén distintos lugares grazas ao xogo que se dá nas cristaleiras da oficina e dunhas sinxelas persianas. As lámpadas suben e baixan, xunto co teito, e conforman os despachos do banco, o limiar ou mesmo a cámara acoirazada. Unha pasarela superior serve de pantalla de proxección e de espazo de tránsito; á vez que axuda a romper a horizontalidade. Trapelas, fondos cambiantes, portas, fume, leite falso, sangue, mexos, cartos polo ar… A obra xoga con todos os tópicos para romper con eles.

O espectáculo comeza cun ritmo trepidante onde se presentan moitos dos datos fundamentais para entender o contexto dos personaxes. Ao meu modo de ver, esta presentación é excesivamente rápida e sume ao espectador/a nun caos de datos que fai complexo conectar coa trama ata ben entrado o espectáculo. A proposta adoece nalgúns puntos de maior ritmo, sobre todo nos que deberían presentar máis nerviosismo interpretativo como é o propio atraco. Tamén atopamos momentos nos que é difícil escoitar aos actores, que mesmo levando micrófonos, fan que o/a espectador/a teña que facer un dobre esforzo por escoitar e non perderse na cambiante trama.

Aínda así, Atraco, paliza y muerte en Agbanäspach é unha proposta sorprendente que entretén, fala de teatro sen caer na pedantería e leva ao espectador a un atraco real. Como nunha película, a trama presenta puntos de xiro e constantes enigmas que se van resolvendo con humor e o toque macarra de Albet e Borràs. Esta montaxe demostra a gran personalidade e forza das novas voces do teatro do noso país e a importancia de que o CDN aposte por elas. Cómpre agora que a institución nacional teña máis presente aos dramaturgos/as galegos/as, así como aos nosos creadores porque, ás veces, parece que só Madrid está presente na súa programación.

Ficha artística

Atraco, paliza y muerte en Agbanäspach, Nao Albert e Marcel Borrâs

Reparto: Nao Albet, Carlos Blanco, Marcel Borràs, Irene Escolar, Alina Furman, Eva Llorach, Francesca Piñón e Vito Sanz
Dirección: Nao Albet e Marcel Borrás
Dramaturxia: Nao Albet e Marcel Borràs
Voces en off: Jordi Boixaderas, Rafa Calvo, Eduard Farelo, Camilo García, Maife Gil e Mercé Montalà
Escenografía: Jose Novoa
Iluminación: CUBE.BZ (María de la Cámara e Gabriel Paré)
Vestiario: Paula Ventura
Espazo sonoro: Roc Mateu
Vídeo e subtítulos: Oslo Albet
Asesoramento movemento: María Cabeza de Vaca e Oriol Pla
Axudante de dirección: Anabel Labrador
Axudante de dramaturxia: Juan Miranda
Axte. de escenografía: Laura Ordás
Axudante de vestiario: Sandra Espinosa e Rubén Martín
Tradutora e coach de ruso: Anastasia Kostyuchek (Instituto Ruso Pushkin de Madrid)
Producción: Centro Dramático Nacional

Teatro María Guerrero, CDN de Madrid. 17 de marzo de 2021.

Compartir

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email

PUBLICIDADE

PUBLICIDADE

PUBLICIDADE

Deixar un comentario

Subscríbete

Recibe as novas, artigos, entrevistas e contidos da Erregueté para que non perdas unha!

erregueté en papelSúmate ao movemento #erreguelove!

Por só 20 euros ao ano recibirás dúas revistas coa edición de textos dramáticos