Crítica

La excepción y la regla

Foto de Mario Martín/ Rafaela Gnecco

Viaxe a ningunha parte

 

Unha expedición polo deserto nun país estraño e exótico: Mongolia. Unha carreira: ser xs primeirxs en atopar os pozos de petróleo que o deserto agocha dentro de si. Un dilema: canto estou dispostx a pagar para chegar en primeiro lugar? Un xuízo: a fin xustifica os medios?

Atopámonos ante unha proposta arriscada, como tódalas propostas que teñan a Bertolt Brecht como fonte de inspiración. O risco é pensar, espertar a conciencia de cada quen. Que a proposta guste ou non, non é tan importante como chamar á súa reflexión. E todo en esta proposta está indicado para este fin, de xeito implícito ou explícito.

É algo que La Extraña Compañía lembra ao público en todo momento, a través do propio discurso ou das cancións que acompañan a presentación. Todo está, efectivamente, posto en cuestión: o comportamento dos personaxes, a historia, a presentación, os silencios.

Catalina Lladó dirixe unha peza que chama explicitamente a cuestionarnos a ambición do ser humano. Mais, como sempre acontece nas pezas de Brecht, aparecen outros temas que camiñan xuntos: a mesquindade, que fai imaxinar maldades nxs outrxs cando están en realidade na nosa mente; a inxustiza, que fai que o mundo sega a ser sempre o mesmo; a lealdade, que fai aparecer a nobreza humana malia o risco de perder o emprego ou a vida…

Estamos ante unha das Lehrstücke que Brecht e a súa equipa construíron e deseñaron para favorecer o labor didáctico do teatro. Pezas artelladas para espertar a reflexión sobre a nosa sociedade e como esta funciona, ideais para institutos e/ou sindicatos -especialmente pola parte de coloquio que a compañía ofrece xenerosamente ao final da peza-, facilitando así esa reflexión á que nos chaman todo o tempo.

A proposta é sobria e espida de ornamentos, cun deseño escénico sinxelo mais coreografiado, reflectindo nos movementos as diferentes alturas na estratificación social do noso mundo e os prexuízos nos que vivimos. O acompañamento musical, necesario e intelixente. A actuación, sólida e ben executada, con notable esforzo na linguaxe corporal das actrices, que compoñen unha das novidades máis interesantes da peza, xa que cambian o xénero dos personaxes (masculinas na peza orixinal) a unha equipa de mulleres, cunha comerciante desapiadada e ferida de medo, ríxida nos seus valores capitais e capitalistas, e, polo tanto, cega a todo comportamento verdadeiramente humano; que vai acompañada por sendas guía e portadora, vítimas propicias da ambición desmedida.

Se cadra, esta é unha das grandes eivas desta presentación, xa que non ofrecen dobreces nos personaxes: os malos son malos e os bos son bos. Mentres miraba a función, non podía deixar de preguntarme que pasaría se a expedicionaria estivese incorporada por unha Deborah Kerr (experta en remilgos inocentes de selvas africanas), coa firmeza dos seus valores morais vitorianos e occidentais e a inocencia dunha monxa e o bo corazón dunha misioneira, que non se decata da súa mirada prexuizosa. Ao personaxe da muller comerciante non se lle dá espazo para a humanidade, para o remorso ou a dúbida: ataca coma un escorpión. Do mesmo xeito, os personaxes das mulleres locais son vítimas dende o principio á fin, non ofrecen dobreces que as humanicen. Así, a presentación perde profundidade e nós, como público, a oportunidade de cuestionarnos que fariamos na mesma circunstancia: o veredicto vennos dado pola proposta.

Tamén, o que a peza ten de vistosidade colorista pérdeo en ritmo cando chega a segunda metade e aparece a escena do xuízo, inmóbil e monótona, o cal non axuda a afondar na traxedia do seu resultado: que a cativeza humana pode máis cá súa nobreza e, como así é, non podemos aceptar que unha persoa explotada sexa capaz de facerlle o ben ao seu explotador.

Á fin, queda o amargo sabor de boca de ver como o ser humano é capaz de chegar até os confíns do mundo para, en realidade, viaxar a ningunha parte.

Ficha artística

La excepción y la reglaLa Extraña Compañía (sobre a peza de Bertolt Brecht)

Dirección: Catalina Lladó
Elenco: Santiago Blanco, Berda de la Dehesa, Alba Flores, Nüll García, Belén López-Valcárcel, Ana Migallón
Escenografía: Aylin Vera (Sawu Etudio)
Deseño de iluminación: Pablo R. Seoane
Vestiario: Ernesto Artillo
Composición musical e espazo sonoro: Clara Brea

Sala Ártika, Vigo. 24 de xaneiro de 2021.

Compartir

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email

PUBLICIDADE

PUBLICIDADE

PUBLICIDADE

Deixar un comentario

Subscríbete

Recibe as novas, artigos, entrevistas e contidos da Erregueté para que non perdas unha!