Crítica

Teorema

Imaxe de Leo López

O corpo na procura do corpo

Cando un atende a un espectáculo de Javier Martín, sabe que vai atopar unha proposta onde os diversos niveis de significado e a complexidade na súa estruturación forman parte intrínseca da mesma. Con todo, máis que exercicios puramente intelectuais, esta estruturación pretende levarnos fóra das súas propias estruturas e cara a un mundo de texturas.

Así acontece en Teorema, peza coa que se pechou o I Ciclo de Danza e Artes do Movemento organizado na Sala Ártika de Vigo durante este mes de xuño. No mesmo, puidemos asistir á diferente concepción que da danza e do movemento teñen artistas como Provisional Danza, a compañía galega Incendiaria ou o propio Javier Martín. A través desta variedade de propostas, temos unha mostra da riqueza de olladas que poñen o corpo e o movemento no celme das súas creacións, dentro do panorama performativo actual.

Precisamente, é a performativatividade unha das partes que artellan este Teorema. Un teorema, segundo a RAG, é unha “proposición que afirma unha verdade demostrable de forma lóxica”. A afirmación, neste caso, é que o corpo precisa ser pensado. Xa que a carne “non é materia, non é espírito, non é substancia” (Merleau-Ponty), precisamos atopar unha linguaxe precisa para significar o corpo, levalo fóra do coñecido, nunha viaxe de autocoñecemento.

É esta unha viaxe na procura dunha nova relación co corpo, do corpo e a través do corpo. Unha nova relación co noso corpo como lugar onde habitar e que vai máis alá do que habitualmente temos entendido como “eu” (o eu-corpo). Tamén, unha nova relación do corpo cx outrx, dende o noso corpo e cara a outrxs corpos: os corpos postos en comunicación (o noso-corpo). Así, esta viaxe prodúcese tanto cara a dentro como cara a fóra, mais sempre co corpo como vehículo (o trans-corpo).

Entón, como “demostrar de forma lóxica” este teorema? A través do movemento, do corpo posto en mobilidade. Cando amosamos o noso corpo na escena permitimos que este sexa visto polx espectador/x, quen reacciona ao mesmo dende o seu propio corpo. Atendemos, entón a unha nova lóxica: a lóxica da carne, que vibra na presenza doutra carne e, así, é quen de entender o que esta lle presenta.

Javier Martín pon o seu corpo a disposición dx espectador/x, que viaxa con el nun mesmo camiño de investigación. E é este, un camiño que baila co inefable, coa luz e coa sombra, coa morte, co sexo, co misterio.

Cando comezamos un novo camiño, un camiño que procura cuestionarse o establecido e, dende aí, descubrir outras capas da realidade que se cadra non están á vista, nalgún punto do noso percorrido teremos que pasar polo principio. Se o que estamos a cuestionar é a nosa realidade material, o principio son os elementos que compoñen esta realidade: a auga, o ar, o lume, a terra. Martín utiliza os elementos primixenios como material de investigación e así ponos en relación co seu corpo.

Dende o palco, entendemos que esta relación non é casual, senón profundamente persoal, e atendemos ao seu movemento deixándonos impactar polo mesmo, máis polos sentidos que polo intelecto (que fica un pouco á marxe), preguntándose que é o que está a contemplar. Se cadra, isto fai que eu saia da sala co corpo vibrante e coa mente un tanto parada, en proceso de dixestión.

Os nosos sentidos son permanentemente excitados durante o espectáculo por unha enorme variedade de estímulos: o impacto sonoro e lumínico, o xogo coas sombras, as texturas dos materiais e a saturación visual dun espazo que fica coma unha instalación artística (tanto así que xs mesmxs xestorxs da Sala Ártika propuxeron unha viaxe física polo espazo ao público, unha vez rematada a peza). Dentro desta variedade de estímulos, o corpo do bailarín, que se move máis que baila, nunha sucesión e repetición de xestos que falan da desestruturación que procura o artista (e da súa influencia polo dramaturgo e profesor Roberto Fratini), imprimindo no seu corpo as mesmas preguntas que fixeron comezar esta viaxe: Que é a conciencia? Que é a materia? Que é a carne e cal é a súa complexidade? Como se articula na mesma a memoria?

A palabra teorema vén do grego theórema, e theórematos significa “o que se pode contemplar” (de theoreín “observar”, da mesma familia que teatro). Se cadra, por iso o Teorema  de Javier Martín nos deixa con máis preguntas que respostas, contemplando un proceso do individuo posto no mundo (o teatro), atendendo a unha viaxe iniciática máis que definitiva e, polo tanto, entendendo que o camiño na procura de significado é sempre persoal e íntimo, mais tamén coa riqueza da comunicación, da relación entre-corpos. Corpos que farán as súas propias viaxes, impactando logo a outros corpos, e estes a outros, e estes…

Ficha artística

Teorema, Javier Martín

Concepto, coreografía e dirección: Javier Martín
Asistencia dramatúrxica: Roberto Fratini
Iluminación: Octavio Mas
Música orixinal: Artur M. Puga
Produción: Sabela Mendoza
Prótese escultórica: Joaquín Jara
Vestiario e escenografía: Manolo Cremallera, Marieta González e Javier Martín
Fotografía e vídeo: Leo López
Outras músicas: Nina Simone & The Caretaker
Residencia artística: Colectivo rpm, Pazo da Cultura de Narón
Apoios á produción: AGADIC, Consejería de Cultura de la Comunidad de Madrid
Colaboran: Sinsalaudio, Atlantic – Centro de Investigación en Tecnologías de Telecomunicación
Agradecementos: Museos Científicos Coruñeses

I Ciclo de Danza e Artes do Movemento da Sala Ártika de Vigo. 18 de xuño de 2021.

Compartir

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email

PUBLICIDADE

PUBLICIDADE

PUBLICIDADE

PUBLICIDADE

Deixar un comentario

Subscríbete

Recibe as novas, artigos, entrevistas e contidos da Erregueté para que non perdas unha!

erregueté en papelSúmate ao movemento #erreguelove!

Por só 20 euros ao ano recibirás dúas revistas coa edición de textos dramáticos