Crítica

Un enemigo del pueblo (Ágora)

A demagoxia

| Manuel Xestoso |

 

Quizais a mellor forma de achegarse a esta versión de Un enemigo del pueblo dirixida por Alex Rigola sexa dende a observación irónica dos sofisticados mecanismos de manipulación na sociedade contemporánea. A xa famosa pregunta que a compañía lle lanza ao público aos dez minutos do comezo do espectáculo –inquirindo se prefire que a función se leve a cabo ou se opta por suspendela ”como protesta contra a falta de liberdade de expresión”– resulta un magnífico exemplo.

A compañía presenta nos seguintes termos un sofisma de manual: primeiro pregúntanos se cremos que os responsables do Teatro Pavón deberían poder expresar libremente as súas opinións sen medo a que as axudas públicas que recibe se visen afectadas por estas declaracións; a continuación, invítanos a votar se suspendemos a función para reclamar este dereito. Parece que, en xeral, a xente prefire ver de principio a fin a obra por cuxa entrada pagou unha certa cantidade de diñeiro, polo que a votación sempre se inclina por seguir co espectáculo (coa única excepción dun ensaio xeral no que os espectadores entraron de balde), resultado que o elenco interpreta como produto do egoísmo dunha audiencia que antepón os seus intereses particulares ás declaracións altruístas que demandan maior democracia.

Claro, o que ocorre é que o publico non ve demasiada relación entre abdicar de ver o espectáculo e unha mellora inmediata do dereito á liberdade de expresión, xa que, por suposto, se elude valorar a capacidade de presión que pode ter a suspensión dunha función de teatro sobre os mecanismos de repartición de subvencións (que dita sexa a verdade, parece máis ben escasa). Coa mesma intención, talvez sería máis lóxico votar se o Teatro Pavón debe renunciar as axudas públicas para que os espectadores poidamos considerar máis fidedigno o discurso dunha compañía sen débedas co poder; pero este debate, obviamente, non se propicia en ningún momento.

O interesante resúmese nesa vía de falseamento dos dilemas, dende unha óptica satírica, para desenmascarar a demagoxia implícita en tales disxuntivas. Pero Rigola renuncia a explorar ese camiño en profundidade e opta por unha solución que une o didáctico co pretensioso, ofrecendo un esqueleto argumental da obra de Ibsen que perde en fondura o que gaña en axilidade.

En certo sentido, semella que non se fía dun texto que xa formula (e con moitos máis matices) importantes cuestións sobre as orixes da corrupción, sobre o papel dos medios de comunicación na conformación da opinión pública ou sobre unha defensa compulsiva da ética que acaba transformándose nun mesianismo de dubidosa operatividade. Engadindo esa segunda trama sobre a compañía que recibe subvencións e teme perdelas só demostra que tería sido máis resolutivo escribir unha obra nova, sen escudarse no autor noruegués.

Afortunadamente, a función sostense pola desenvoltura e o vigor con que a defende o elenco –o momento álxido da función márcao Israel Eljalde co monólogo final de Stockmann–, tensando as contradicións sen perder o sorriso. O seu traballo é o que lle outorga corpo a un experimento que non acaba de centrar o foco da súa reflexión.

 

Un enemigo del pueblo (Ágora), baseado libremente na obra de Ibsen.

Versión libre e dirección: Álex Rigola
Elenco: Nao Albet, Israel Elejalde, Irene Escolar, Óscar de la Fuente e Francisco Reyes
Escenografía: Max Glaenzel
Iluminación: Carlos Marquerie
Dirección de produción: Jordi Buxó e Aitor Tejada
Axudante de dirección: Alba Pujol
Dramaturxista: Ferran Dordal

FIOT. Festival Internacional Outono de Teatro de Carballo. Pazo da Cultura. 14 de outubro de 2018.

Ficha artística

Compartir

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email

PUBLICIDADE

PUBLICIDADE

PUBLICIDADE

PUBLICIDADE

Deixar un comentario

Subscríbete

Recibe as novas, artigos, entrevistas e contidos da Erregueté para que non perdas unha!

erregueté en papelSúmate ao movemento #erreguelove!

Por só 20 euros ao ano recibirás dúas revistas coa edición de textos dramáticos